Make your own free website on Tripod.com

Amor 1, 05.7.1995

Qand ii magazino newe
Faruk remet
"Ma ny rind zan, qand coy zi ma bi ideaya gird qisey nken. Bino sekla merdim heme i sero beno zanon (uzman) u kewno ser. Ziwan may kehani bi heme sekla wazen vini ker, gere ma ny bivin, giraneya x bid ser u nverd. " Meqaley biwani...

Semed Vetisi
Redaksiyon
"Kirdas,Tirk, Ereb, Ermeni, Farisi u hetan Asuri bi ziwand xo ya wanen u nusnen. Labir ma Zazayan iyo ki iman vero yo u bi desta biro tepisteni iniyo. Peserok bi ziwan Zazaki u Tirki heta nika vecyay ma qimeto gird dan ci u deri waheri vecin iniy: Ayre, Piya, Raya Zazaistani, Rastiye, Ware, Zerq, Wext, Dismala Suri u Berhem" Meqaley biwani...

KORMISKAN
Koyo Berz
"Kormiskan Dimliyan miyan di rojda newe, sni, rosnayi u rojda binbareki yena qebulkerdeni u sinasnayeni.Tabi kormiskan roj niyo, heftey pyniyno mengda Adari (Awdari) arseme ra heta arseme heftey domkeno u rameno. hefte miyan di kamcin roja pak a akerde, ayamini u germini bena a roji di Dimli inay xo y wes u newi dan xo ra werdena xo gn sin mesir (piknik). Heme piya gem a, deyan u gewan ser o, dik u bostanan kist a bi sn u saniya kormiskan xo bimbarek ken." Meqaley biwani...

Name Tay iyan
Necmettin Bykkaya
"Vil (vilik) iek
imosa Papatya
Gagiro  Lale
Qan Menekse" Meqaley biwani...

Her Vas Kok Xo Ser Zerguyen!
M.lisan
"Sar Zazayon bi tarixd xo ya ponk u biserefo. Xayiney,bibextey,pisey r girewteyu. Miyon xo di dest dono yemno,pastey yemno gino.Siktey u qusir lez lez afu niben. Qaydey u qurali akerde yen kaykerdis. Hile,fesadey nibenu. Ay ki fesadey iblisey ken cay yina cemt miyon di inyo. " Meqaley biwani...

Vyve Kitaban
M.lisan
"Tey mentikan di ewlig (Bingl) Diyarbekir, Xarpet, u tey cayan binan di en zoni ra vani Zazaki, mentikan binan di sey Sowrek, ermug di vani Dimili, Dersim di So-Bi, Zon ma, Kirmancki. Pawli va mi ri Zazaki daha rastu, qandi ci ez namey en zon ri vana Zazaki." Meqaley biwani...

Swd di merkezi Kltr Alewiyan
M.lisan
"27/05/1995 Solentuna di nizdi hewtay merdim amebi piser.Kongra xo ya sifteyin virast u semed xebatey aver ri destur xo wend u bi vengani(rayani) zafina ame kebulkerdis. Ma zazayiki redaksiyoni KormiskaNdi karkerdeni ena gam estisi ambareki keni. " Meqaley biwani...

Ferq Ziwan Zazaki u Kirdasi
(Zon Ma Zazaki)
Faruk remet
Kitabi biwani: http://www.zazapress.info.se

Ziwan kyi
Sewra
"Bi asiranayo ziwan ma zazaki kist a dewletand serdestand neyaran ra ameyo qefeskerdeni, dest sernayeni u neverdayo sereyo x vejo, zil bido u villa bo. Bi rehatey a ma sene vaje; Gorey vatenand Tirkoloxande Tirkan ne tirki yo u ne ji Tirki ra ameyo u ne ji gorey vatenand zane u kurdoloxend kurdan leheyd kirdasiyo." Meqaley biwani...

Nasyonalizmd Burjuwazid Krdandı Kompleks Zazayın
 Lejwan Bykkaya
Gor hewnayışt mı 1927 dı Suriyedı bı awanbiyayış Cemiyet Hoybuniya destpeykeno. Ver a roj u tarixi no dınyadı ne Krd juo Zaza ze Krd vinao ne ji jewd Zazay xo Krd. Kam vano zuri keno. Coraji teşkilat u neşriyat Krdan kı ser seserda vistandı ı stanbuldı u ı ji cayand binand estbi, miyandı jewndo Zaza niveneyeno. Ancax no ideoloji u politiqaya Hoybuni serrand 1950-1960 idı şa xu birresn rewşenfikrand Zazaya u ina bı kameya (identitet) Krdeya kaşker hereketd Krdistani miyan. Yan Krdbiyayiş Zazaya si bıteqiyo ver ney hiris-ewres ser destpeykerdo u ewro na proses (sre) aya kena bıgiriyo, peyni bro, bıqediyo...Meqaley biwani...

Zeritenik
Faruk remet
" i imiy
di siyayeya por d to di
arwes sani zeritenik
no i xezeb o
qesba camerd n welati
xirxizeya san min o tariy xori di
i fixaniy" Siiri biwani...

Hewin di mi Sex Sidi di
Koyo Berz
"Demo ki nezdi koyan bi,
Estora xo kerdi sisti.
Nerm-nerm, hdi-hdi war bi." Siiri biwani...

Rosan hq to ji niyo
Mextelij
"L day, to ez new mengi xo pize di wegrota.
Bi ninayana, bi loriyana, bi deyran a ez gird kerda
Ewro zi qand ma, to xo est adiri miyan.
Kberand zindanan vero, veysan u teysan verda." Siiri biwani...

Suro
Faruk remet
"Suro, tenya ront b, derd u kl x fkryay. Ey zana y k, o heme derdan x d b enbaz b. Ey zanay xerbey d enbazey u dostey merd b u xem kes n b. Suro, heme y kehan, famlye, dost brayan x fkryay. Suro emo tenya b. Dost c cxare u qedeha c b." Istaniki biwani...

 

 

 

Qand ıi magazino newe

 Faruk remet / Editor

 Zıwan Zazaki dı newe newe magazin u xezetey vıcn. No iydo zaf muhimo. Heta nıka xezete u magazin kı vıcn bı kar u hewıldayena verniya şar x ken roşnayi. iy en muhim noyo kı gere magazin u xezetey Zazaki pra duri nkew. Heme waştenand x dı, ray newey pmısn. Beno kı ma KORMIŞKAN iy zaf nzanb. Labır o iyo kı magazin u xezetey may bini zan gere mar bıb wenzane (mualim). Bı no şekıla ma şen yarametey bid p. Eger ma, şaşeya inan bıvin, ma inan r vac u yarametey bıd cı. Xezete, magazin u kıtab vetenı raştey zaf zehmeta. Ma ny rınd zan, qand coy zi ma bı ideaya gırd qısey nken. Bıno şekla merdım heme i sero beno zanon (uzman) u kewno ser. Zıwan may kehani bı heme şekla wazen vıni ker, gere ma ny bıvin, gıraneya x bıd ser u nverd.

 19.05.1995 dı suka Almanya, Manheim dı "Vyve Kıtaba" bı, na gamda zaf weşı bi. Gere iy zey ny wşi tım bıb kı, kltr ma biro sınasnayenı. Kltr u zıwan cay dı şar biyayena. Şaro kı kltr u zıwand x ra duri kewto tarix dı vıni biy. Qand ny zaf nımuney est. Afrika ra heta Latin Amarika merdım şeno nımuney bıdo. Kolonyalizım seni şidet kar ardo u bı o şideta zi zıwan x mısnay şard bındestan. Eger ma nwazen bıkew o rewş gere ma zi gıraney x bıd zıwan u kltr d x ser.

 Beno kı zaf merdımi bı reaksiyon do tuj nişan bıd u inan r tal biro. Ma inar iy nvan u zeyd inan zi tepki nişan ndan. Heme şari gerek fıkır u waştenand x dı serbet b. Kes kesi bı zor a nşeno tepşo. Eger şar bı wazo teniya kar bıkero, gere no heq, heq inan bo. En iyo muhim noyo kı ma ze tırkan, ereban u raniyana nfıkıriy u ze inan nker. Dışmen ma ımsuro u wazeno ki, ma bikew p gan u p tarix ra werzan, tarix dı nimuney wunasini zafiy.              

 Mabn Ro (Fırat) u Dijle dı zaf kltri vıni biy. Ma Zazay wazen kı bı bırarina bırarand x y Kurd, Asur u Ermeniyana piya hemver dışmeni vınder. Bı inkar u ımsureya iy hal nbeno. B jewbiyayenı, o kı vıni bikero fına ma y. Zazaki diyalekto, leheyo kar kesi niyo. O kar Zazayano. Zazay ze miletı şen qerar x bı x bigir bı x bıd. Ma KORMISKAN'ıji do zıwan u kltrd xo ser o bıgırwey u bı zıwand xo ya bınuşn, derd u kulan pize u zerida xo bıd teber u biyar zıwan. Ma qerar xo dayo kı ma bı zıwand xo ya bulten xo vej. Heme zalımey, zordarey u tehditan r sney ma akerdeyo u ma mecbur niy kesi r hesab bıd.  Kes kı wazen hesab persker u ma ver o bend b, wa veri şır dışmend xo ra hesab persker, bahdo bir ma ra persker.

 Hewıl bıdı x. Zıwan x bımısı, bı zıwand x ya bıwanı u bınuşnı. KORMISKAN x zi bı sınasnayenı u wendenı. Ma y zıwan x r whr bıvıciy.

 

 

 

SEMED VETIŞİ

Redaksiyon
 

Ma y vınn rewş u hald dınyay ra n serand bahdoyan dı zaf vırnayen dınya dı ri dan u vijn awı ser. Mabnd dıwlan dı sinoriy nmann millet werdi -werdi ye serehewadan u jew bı jew ben xoser u dewleti.

 Heta eşir erban ji kes nmend bi dewleti. Gereyo kı heme erebi bı jew zıwana qısey ken, hıma hıma hemını kultur u edet cı jewiy ji, fına ji dewlet gırd u werdi xo miyan dı  awa kerd. Alemd Ereban miyan dı ewro nezdi  vist dewleti esta.

Erebi, Farısi, Tırki, Yahudi, Azeri, Ermeni dewlet u n serand bahdoynan dı parey Iraqiy Kırdasan dı Kırdasi ji biy dewlet.O mabn dı teniya ma Zazay (Dımıli) mend.

 Kırdas,Tırk, Ereb, Ermeni, Farısi u hetan Asuri bı zıwand xo ya wanen u nuşnen.

Labır ma Zazayan iyo kı ıman vero yo u bı desta biro tepıştenı inıyo. Peserok bı zıwan Zazaki u Tırki heta nıka vecyay ma qimeto gırd dan cı u deri waheri vecın iniy: Ayre, Piya, Raya Zazaistani, Raştiye, Ware, Zerq, Wext, Dısmala Surı u Berhem.

 Veri tay Kırdasan rojname, pserok u tay iyand  xo dı ca day Zazayan. Labır ewro o i ji warzanayo. Barbangı, Hvi, Nudemı u zey ninan desana weşanan (neşriyati) Kırdasan Zazaki ver sınori sinor ronayo u resmen nwazen biro weşeynayenı. No end seriyo ma y se ken se nkeni nşen weşanand inan dı ca bıd Dımıli u tey bıweşeyn. Minak; Medya Gneşi; Welat; Deng Azadi; Newroz; Jiyana Nu;Rojew; Nudem u her wına.

 Tay d cı ju ju  fını gand ım pıştenı, ım gırotenı u ma xapeynayenı hezar ra i y nuşnen. (Tabi o ji kamcin kı yeno hesabd cı, yan ji nuştoxo kı rayda inan dı ro u zey inan vano.) Veri laumeya Kırdasan bı ma estı bi, ma ser ra xo r politika vıraşt, serehewadayen ma xo r kerd mal u berd refinay ımand dınyay ver. Minak: Hereket Kogiri, Şex Seid, u Dersımi wıni kerd bı. Halbuki verniya n serehewadayan, n hereketan kışta tay aşirand Kırdasan a ambi gırotenı u bı quwet inan a amey şıknayenı. Alayıy Hamidiyan ji qand eşir u serehawayenand Zazayan  vıraziyay. Ewro ji nverdan ma xo p resn, jew  dıdı,dıdi hir u her wına zaf u bı quwet b. Ver dışmenand ma Tırkan ray ma ver o gn, ben bend u nverdan ma xo p resn, qal zıwan ,kultur,edet,tore u folklord xo bıker u vaji ma Zazay. Qede dışmend xo nben zor dan ma u fek tıfıngand xo ken het ma ya. Zekı heyf dışmenand xo ma ra bıgir, wıni hereket ken. Tabi veri laumeya cı bı ma  estıbi, qand coy ma xo r kar ard. Labır ewro Dewleta cı vırazıy, lazımey a cı bı ma nmendı. Wıni nbo tay Kırdasolox, zane u gırd partiyand cı nvan wa Zazaki nıro nuşten u wendenı, teniya rojene, zıwan qısekerdenı bımano. Ma des Zazay ji roş wexto kı jew do kırdas yeno van ma bı kırdasi qısey bıker. Wexto kı ma nker do gefi bıwani ma dı u ma tehdit bıker. Jewbi qand pere qezenkerdenı, tunıkani xo pırr kerdenı ma  kar  an, şıni tay dezgeyand eriban dı ma temsil keni u bınamed ma ser perey qezenc ken.

 Konferansi, semineri bı named ma ser dan.

 Wexto kı kewn teng van Kırdas en heqiqi Zazay, jewbi ma r nengi inen ma ken şar do wahşi, nzanaye, xayinu erzeni piyase. Wexto kı ma qal dahwada xo, welati Zazayan zıwan u kulturd xo ken cır tal yeno u ma r van bbextiye, dayen u gırotena inan bı mitiya esta. Qand n sedeman, qand n mesele u n hali ma wazeni kı xo vej piyase ka ma ıiy ıi niy.

 Ney a tepeya ma do xo zelal ker. Qe jew quwet nşeno u heq cı ıniyo ma ver o bend bo. Şen wa şır qed Dışmend xo b. Ma kesi dı dışmeney nkeni, van jewna ji ma dı nkero. Heta n meseland wınasinan dı paşti bıdo ma. Seni ma İnan r wıher vıjıyay u paşti dayi inan, ji bıd ma.  

Eger Dımıli van ma  mıletnaya, fermo wa bıb. Demo kı inan va ma mıletna Tırkan inan r va xayın, pra abırnayey (blc). Ewro ma y van ma mılna, ynı iyo kı Tırkan inan r vato ji ma r van.Dmek ferq inan u inan ıniyo.

 Ma Zazayan qarar xo dayo ma nwazene bındest bındestan, koley koleyan b.

 Kormıskan mhumatey zıwan zanu, qand y ra kormışkan dı bes bı Zazaki fıkıryen u Zazaki nusn. Faktori zıwani qand meseley milli faktori jewınew.

 Ma wazen mılleta xo u welat xo bıreyn, persa ma teyna persa mıllet persa zıwan u kulturi u kamey niya, yni wextı dı persa welat Zazayana. Ma wazen Zazay serbest u xoserib. Mıllet bini Zazaya idare nker. Mılleta Zazay bıxo qeder xo tayin bıkro u bıbo mılletn da hukumran. Bıen perspektifo corin ma wazen roni xodı bıqılyey. İmkonon xo bı xo vıraz. Eger fıkır zazayıbu u perey zazayıbu ew neşkenu paştey ma r ronu. Htta reyna weşey dı bmanin!

 

 

 

KORMIŞKAN

 Koyo Berz

 Heta ewro zaf ı "Kormışkanı ser nıyameyo nuştenı, ka kormışkan ıı yo, ıı nıyo. Dem do wunıyo yeno kı, roşanı kormışkanıyo keno vıra şıro u wertera werzo. Kormışkan rojan Dımlıyan o en gırd u gırso. Kormışkan Dımlıyan mıyan dı rojda newe, şnı, roşnayı u rojda bınbarekı yena qebulkerdenı u sınasnayenı.Tabı kormışkan roj nıyo, heftey pynıyno mengda Adarı (Awdarı) arşeme ra heta arşeme heftey domkeno u rameno. hefte mıyan dı kamcın roja pak a akerde, ayamını u germını bena a rojı dı Dımlı ınay xo y weş u newı dan xo ra werdena xo gn şın mesır (pıknık). Heme pıya gem a, deyan u gewan ser o, dık u bostanan kışt a bı şn u şanıya kormışkan xo bımbarek ken.

 Heme sınasnamey kyan dı Dımlıyan qand kormışkanı şamıy weş , tamın u temwerdey vırazen u gn şın gemı. O roşan dı ky dewletlı qeıkan kyand fıqare u naran ken mırdı u ınayo newe dan pıra. Dewletlı o roşan dı dest xo het fıqarana derg ken u ınan r yaremetey ken. Tayd cı zı yaremetey a dost u sınasnayand xo, dewıj u merdımand xo ken. Pızan ınan ken mırd u ser ınan ken newe. Qand n sedeman Kormışkan rojda roşnayı, a dest tepıştenı u yarmetey, rojda xeyr u bereketı, a şnayı u kfweşey yena qebulkerdenı u sınasnayenı. Qedır u qımet, gıraney u vayeya rojan zahf gırd u gırsa. Vayeya cı kışt a yarmetey pdayenı u pheskerdenı ra nına herınayenı u bazarkerdenı.

 Wexto kı şar Dımılıyan vıjno mesıre, cayand en berzan ser o adır weken, mzik cınen, deyırı (drı) ken, govendı gırdan u kayken. Keyne u cını, bol cı pancey (don) kı qumaş do sur ra, yan jı xet surını mıyan dı est dan xora. alme, sm, murey u altunan xo y bıqımetınan ken xo ya u xo zey veyvana xemılnen. Bı no hesab a vıjn şahıyand roşand  o.

 Camrd  ınan  jı zey  ınan  ınay  xo  y weş u newı dan xora. Bol camrdand cı y bı  emıran pırno  sıpeyo xaşlın u  şılwal sıpey xaşlını dan xora. Herunda şewqa dı kılawı nan xo ser. Her kıştda ınad ınan sıpı dı şerıt do sur esto. Wertey kılawda ınan hend nuştey rengda surı ra vırazıyayo. Rengna, zey şerıtıya nuştı gna xo mıyan. Bahd a rengı fına şerıt do sur, bahd surı rengna u fına sur. Bahd surı fına rengna u fına sur. (Yan wert cı sur, hır şerıtı rengand bınan ra u her mabnd rengan dı şerıt do sur ca gno. Ma wına vaj nuşteyo sur werte dı u hır şerıt surı jı orşmed kılawa a kılawı xemılnen. Nuşteyo suro kı werted kılawı dı sembol Dımılıyan rojıyo. hır şerıt surıy kı orşmey kılawı ra amey arnayenı jı, jew nışan roşnayı, jew nışan xeyr u bereketı u jewd cı jı nışan p ra heskerdenı, qımet pdayenı u yarmetey o.

Şewan hefted Kormışkanı dı hıngılmey u şnayey cure bı curey keyan dı, wedand dewan dı, key Beg u axleran dı vırazn. Hergı şewı key dı, yan jı end keyan dı yen pser, p hetı, pıya wen, pıya şımen, pıya kf u hıngılme ken. Merdım u keyey p ra qahryayey p dı yen werey. Dı ronıştena şewand Kormışkanı dı zahf erez u ıyo zey erezı yeno werdenı. E ıyan ra tayd cı n y. Pastx, kesmey, sıncıxı, nıhay pıraynayey, dendık pıraynayey vılda verrojı (maşela), dındık ku u zebeşan pıraynayey, kılncey, nan mısrı (nebı), eskıjı, nan nıhan, qatmey, şolık,qawırme, henar payızey, mıroy payızey, vamı, gozı, qıznaw pıraynayey, qahw qıznawan, tuy wışkı, tey u şıraney babet-babetı. (Tay mıroy u henar welat ma y payızey est, fına heta wext xo y bıyayenı şalge dı manen).

Dı şnayan u hıngılmand demd Kormışkanı dı, bol şamıy weş bıtam vırazn u wern. Mınak zey keşkekı, rız o serkızrık, bılxuro serkızrık yan jı bı qawırme, dekerdena kodıkan (dolme), kuftey, şırawıya kergan, tırşo bı sımaq a vıraşte, tırşo kı bı awda henaran a vırazno, qatmey, şolık, toraq u rıwend qelıya, rıb u rıwenı mıyan dı pastx yan jı surkerden a nanı, tırş nıhan u punı, pırrkerden a bız, mı yan jı kerg u hulıyan (kerg mısrı, kerg şamı), tırş qıloxırıkan, şorbadoy, kılncey, danugı, eşure, kebab babet-babetı, tırş cıgerı, surkerden a ısot u canand wışkan u her wına. 

 Şımıten cı jı, şerbet rıbı, do, şerbet awda henaran, xoşawı, şerbet bıyanı (susı), sıskı, awa porteqalan yan jı sa u meywand bınan, xoşawı ya qax u ıran, qahw qıznawan u her wına.

 Keyne u xortand Dımılıyan a dı roşand Kormışkanı dı p vınen, p qayıl ben, p ecıbnen u qand waştenı may u prd xo r van. May u pı y ınan jı şın wazen. (Qeder abıyo, bıd p p ya jewjıyn) Xort u keynand Dımılıyan a bı ıhar ıman a amyayena roşand Kormışkanı pawen. ımkı o roşan dı serbest u rıhat hereket ken, p vınen yan jı ıman a p bırnen. Serbesteyda bol hera u demokratıkı dı roşand Kormışkanı dı esta. Na jı nışan demokratbıyayenda Dımılıyan a.

 Nıqarewan u zırnewan, lulıwan u sazwan, Drwan u kaywan dorman u dewan, qand hıngılmed roşand Kormışkanı seferber ben. Dew kı n sazwan u aşıqı tey ınıy, dewlemend, mıxtar, beg u axler dewan, yan jı verkewtey cı serr veror perey dan aşıqand orşmı u ınan dawet roşand xo y Kormışkanı ken. jı yen rengı dan roşand ınan u roşan cı hıngılnen.

 Cayd Kormışkanı yo zahf gırd u berz ınan mıyan dı esto.

 Key kı dewand xo ra key xo barkerdo u şıy sukand gırdan, o hefted Kormışkanı dı yen dewand xo dı, ben tewrd hıngılmand roşanı u bı ınan a pıya ey bımbarek ken. Qand kı hukmat Tırkan, esker u polıs ınan nverdan Dımılı roşan xo serbestey mıyan dı bımbarek ker. Nweşey fn ınan mıyan u ken vılla.

 Labır, ı heyf ewro o roşan werte ra werışto u vını bıyo. Van ma newe ra gan bıd ey u ey vej meydan u bımbarek ker. Nesıl ma yo newe heqd Kormışkanı dı zahf ı nzano u ey nsınasneno. Ez jı tay ıyan werdıyan gırdand xo ra peyhesıyaya. Bol edet u torey Kormışkanı est kı, ewro ma ınan ra jew cı nzan. No hırıs-hırıs o panc serı yo ez raşt nıyameya, bı teferuat a cay dı bımbarek bıyo.

 Tay ıy Kormışkanı y taybetı estı bı. Hefteyo kı destpey keno, yan jı ver coy, dı welat ma dı vıllık esta cı r van espar bankı, a vıllıkı erdı bın ra vıjna. A vıllıkı mşan mıyan dı, deyan ser o, mabnd sıyan dı, velg, qırş u qalı bın dı, cayo kı hera cı germ manena cayan dı bena kıho. A vıllıkı dı mengda awdarı (adari) dı vıjna. Yan a esparıkı nişan amyayenda wesar u Kormışkaniya. A vıllıkı hend gışt u gıştunim kewna erdi ser u yena werdenı. Kok cı zey kıxsiya yo. Kes pur keno, tewd vıllık u perand cı ya weno. Semed werdibiyayenda cı ra, bol zehmet o kes ay qırş u qali miyan dı, velg, per daran u keslegan bın dı bıvino.

 Gırdan ma qal kerd u vat, xort kı ezeb ay bıvin qeder cı abıyno. O kı en sıfte ay bıvino, van rısq ey a serı vşi beno, kar u gırwey ey ray şıno u a serı tenganey u zehmetey nvineno. Wexto kı kes ay vineno, van kes bı qırm a ay weş bı kokd cı ya erdi bın ra vejo. Wexto kı tı nş ay bı kokd cı ya vej, yan ji bıqurmıın, rınd nbeno. kı nş ay bı kok ra vej, van bmeharet. kı ay bıqurmııkn, van bejna inan ji a serı nvıjna u kılm manena. (Yan derg nbena)Qand coy zahf xeyret ken kı, ay bı kokd cı ya vej. Bejn u bal a vıllıkı zey veyvekana yo. Qand coy ji tay merdım kıhani cı r van veyva wesari.

iyo kı mı Kormışkani ser aşnawıto ney ra ibaret o. Ma enbaz u dostan ra reca ken, kam Kormışkani ser iy zano, yan ji aşnawıt o, wa adresd ma ser ma r bıray kero. Ma zahf pa kfweş ben.

 Van ez ina biyara vird şıma, teberd Swregı dı dir cay esti bi kı, şar şiy cayan dı Kormışkan bımbarek kerd. cayan r vat cay Kormışkani.

Dı weşey dı bıman...

 

 

 

NAM TAY YAN

Necmettin Bykkaya

VAŞ, SEBZE, TENE

Vıl (vılık) iek
ımoşa Papatya
Gagıro  Lale
Qan   Menekşe
Xalcıniek
Arsız (bar)
Kolbız
Gelziwan
Şeqşeqo
Xışul
Cehceheg ( dari kılnca)
Dınb
Zegereg
Meyaro Acı bir ot
Kerkor (devamlı yeşil olan bir ot)
Neflı
Şiramı (saki)
Şıngı
Filok
Şekerok
Zorı
Tuzık
Benık
Kormit
Punı
Gezık
Kerxenık
Heşek
Genımok
aral
Namuk
ro Bir iek
Leye Fidan
ıgit Pamuk tohumu
Puwa Ağa mantarı
Kenger
Zerecık Karnıbahar
Qınberık
Sir
Hakluz
Beng
Dibsor
Buncık
Tılp
Encur
Zebeş
Beşila
Şemamok
Xeyar
Bami
Lobık
Verarojek (gogebaxan)
Bancan
Şamık
sot
Ku
Qafık
Balık
Dolmık
Patata
Kıncı
Xas
Hebsia
Koriek
Gurnig
Tolık
Xurnig
Xurl
Paqley
Pıra pir
Gunı
Nehabaci
Neha
Cew
Kuşnı (kızın)
Xelı
Mercu
Colık
Gırgıl (gılgıl)
Surek
Mısri (nebi, lazut)
Nebi Mısır darısı
Şlmok (xerdel)
Piaz
Pırpar
sirım
Meyaro
Esparık
Pivang
Plekvaş Ot elması
Axbandır
Kardi
Kerbeş
Kuw mara
Pek
Szek
Bencerı (galuj)
Berbero
Qamır
Qındırxı
Endılko
Telı
Palax
Surıkvaş
Tehlk
Hufhufık
Telmerı (mertelı)
Vızık (ol)
Plekvaş
Xelevaş
Tırşık
Luz Kuzu kulağı otu
Gom
Zorı (zengılzava)
Filoq
Xelilok
Dımlu
Şıng
istok

MEYWE

Tey Dağdağan
Bewrınc Yabani kiraz
Qızwan menecik
Remtu  ekşi siyah dut
Engur
DAR

Mew
Mewşr
Fıstıqr
Alucr
Dehlr
Xarabr
Spindar
Şavlr
Venr
Mazr
Kenr
Teyr
Incılewr
Bewrıncr
Szr
Tıwr
Gozr
Sar
Mışmışr
Xewxr
Mırwr
Şeqoqr
Rxokr
Henalewr
Şilanekr
Siyatellı (dırık)
Vılar
ınar
Vamr
Qıznawr
Gulr

KERM, HEŞERET, TEYR, ZEWMB HEYWAN

Qıjnı Kene
Qaşaxı ri kene
Pındı
Işpıj
Rışk Bit-pire yumurtası
Kek
Dernı
Nutık  I
şpıj yavrusu
Weleng
Moz  Arı
Ms Sinek
arıng Kırmızı arı
Pılpılık (pırpılık)  Kelebek
Mer
şı  Sivrisinek
Mırxık (mırxıki) Kk karınca
Mojlı (mojley)  Karınca
Hıng   Bal arısı
Xezalek  Su iindeki bir hayvan
Tırtır  Tırtıl
Bertil   1. Rşvet  2. Ağa kurdu
Gezo
Xalok
Kalo-piro  Uğur bcegi
Diksılman
Goyı (goyey)  Gve
Hevcarık  Tahta kurusu
Pun
Qul
Halin
Hermu
şık
Mojlani
Wısıbtutani
Qerequş   Teyr arwşa, şahin veya atmaca
Heş
Meymun
Findo   Ss veya kk av kpeği
Dıjı  Kirpi
Sixur Oklu kirpi
Merı Fare, sıan
Lır  Tarla faresi
Mıriık  Kuş
Zerej  Neri- Mari
Koter  Kumru
Hechecık  Kırlangı
Şewşewık  Yarasa
Hılulık   Doğan
Sisalık  Karga
Gancıl  Akbaba
Qertel   Kartal
Kund  Baykuş
Bet Toy kuşu
Bum Puhu kuşu
Ciq Siyah bir kuş
ıkıko Kuyrugunu sık sık oynatan bir kuş
Qıtık Eti yenilen bir kuş
Sımorı  Sincap
Şan maran   Kırkayak
Mar  Yılan
Demaşkul  Akrep
Verg-Delverg
Del
Keftar
Xoz
Kudık Domuz yavrusu
Taji   Tazı
Boji
Leyr Yavru
Pısing  Kedi
Kuzı  Sansar
Qumqumık Kaya kertenkelesi
Malmalok
Tirmar
Kesa
Req Su kaplumbağası
Kerkınc  Yenge
Ması   Balık
Lolık  Bahar kurtukları
Kerm   Kurt
Pındı  Bir parazit (inek v.s de)
Qatrek
Melı
Kzık
Zuli
Tırli
Zıleyr
Qulıng
Mıriık xazi
Xozek
eyl bın d erdi (yer solucanı)
Kerpa
Şıvanxapık
Legleg
Qaz
 
WERDEN

Tırşık  Bir nevi gve
Rara gtlmş buğdaydan yapılan yemek
Şirinaşir  Musakka
Pıtpıt  Bulğurun incesinden yapılan bir yemek
Mexlute  Tuzlu aşure
Meyır  Ayran orbası
Keşkek  Keşkul
Rız
Tırş Xıloriga  Kk kftelerden yapılmış sulu yemek. Xılorig, neha, kuwatı.
Tırşo surek (Lobıki, maşıki, ser burxul, nardan)
Tomast Kaymak
Herış Ağız
Xılonder lk ağız
Qixanı  Omlet
Kelwest Yogurtlu ekmek
Pılol Bulamac
Hevrişk Yağlı ekmek
Ruwenin (Cemile) Yağ, pekmez ve ekmekten yapılan yağlı ve tatlı yemek
Panık Kalınca yufka
Qelinek Kavurma
Mıqlık  Blbl yuvası
Qimı
Kuwiya qırşı 1. Bewrani 2. Tırş
Sirawi Sarmısaklı su
Sirawi ya haki
Sirawi ya goşti  Kızartma
Suraw  Tuzlu turşu suyu
Danu (xelı u neha pia gıreyen)
Melxuta ( xelo kuate u mercuw xaxi u nehay)
Kuwatı dgme buğday
Keşkek  dgme kaynatılır
Nehay Xaşeynayey
Sado Szme ayran
Solmast Tuzlu yoğurt (kuzulara yedirilir)
Ternı Bir kurutulmuş kelek cinsi
Torak kelek
Şolık Hamur tatlısı

VA
Va  Rzgar
Va veri
Vao kır
Vao siya

ALET
Aşir  St tuluğu
Donir  Yayık
Meşk   Tuluk
Kedık   Ayran tuluğu
Kın  Su tuluğu
Den  ri kp
Dor  Kp
Hulık  Orta byklkteki kp
Kelin  Kk(ufak) kp
Awrj  keleğin iinde toplandığı deri, tuluk
Post olıki  olık tuluğu
Heban  Ekmek tuluğu
Hiz   yağ tuluğu
Hucık  Kk yağ tuluğu
Tewrı Yn dokuma veya rmeden byke sırt antası, anta
Mılv   Yaba
Wıyı (huwı)  Krek
Zengen Kazma
Torzin Balta
Kulbık Tek agızlı balta
Mer Bel
Mertal Kalkan
Klıntı (qırım, tılpan)  Tırpan
Serad  ri buğday kalburu
Pırojın   Kalbur
Ebar   Nohut kalburu
Dıgoş  Iki atallı yaba
Resen rken
Rşta ğ
Moşen (mewşen, qelm) Altı akmak taşlı harman dven alet
Kelbıtin  Kenger kaldırma ubuğu
Mıske Baltacıklı satır
Mercef (Mercifı) Kar kregi
Mercifa Litre
Mastr Huni
Qalun Orak
Vaşdıru Byk orak
Dahr Satır
Mısas Sırık, ift sopası
Rım Mızrak
armx armıh
Mıhin Kazık
Moanık (muanık, muınık) Cımbız
Lewıdı  Bel temizleyicisi bir nevi mala
Lebudı  1.
Bulamac krekciği 2. Sırık ucuna takılan krekcik

 

 

 

HER VAS KOK XO SER ZERGUYEN!

 M.lişan

 Eger kes xo r nbo, yewna kesı r nbeno. Ver heme ı gerek ma mılet a xo r bıb. Nameyd mılet a xo ra nşermay u nrem. Şar ma xo r vono ma Zazay u bı en nameya yen şınasnayış.  Lazım o ma zı sey Tırkon, Kırdon, rebon u Farıson bınameyd xo y Zaza`y ra ıftıhar bıkemı. Namey Zazay ma r kalıkand ma ra mendo u o name nışone sınasnamey, namey şeref ma Zazayonew. Enır namı r wayer vıjyayenı wazıfey her ınsone Zaza`wu kı, eger cı dı şexsıyet u hıs netewıbıyayenı estıb. Şar Zazayon bı tarıxd xo ya ponk u bışerefo. Xayıney,bıbextey,pısey r gırewteyu. Mıyon xo dı dest dono yemno,paştey yemno gıno.Şıktey u qusır lez lez afu nıben. Qaydey u quralı akerde yen kaykerdış. Hıle,fesadey nıbenu. Ay kı fesadey ıblısey ken cay yına cemt mıyon dı  ınyo. Ercon u poncpere ben. Yen kay. Yew vatey verıno est :Von kera cay xo ra lekay se, sıvık (şenık) bena, kera cay xo dı gırona. En zı ombaz ma yı kı macırey dey, u nwazen raştey xo bızon. Teyıno tı end vac xo kerd sıvık(şenık).

 Hem xo ınkarken, hem zı fek xo erzen heme ı. B şansızeyakyak yın ha tedey wazen,şar rı mal kı. Goya mılete xo  ra  nıvona ma  Zazay vona ma ınay? Raşteyda xo ra durı kewtış u bı nzonayeya, korfamey ıdolojı  ınsono ken en hal? Her ınso yew mıletey yı esta.L pırey ınson sey p n fıkıryen. Semed ıdolojı zı en qaydew. Herkes wa xo bıarqelyew(ayabu, bru xo). Eyr durum mılet Zazayan durum vızrı nıwo. Eyr (ewro) durum ma hın tehluke dı nıw. ık kı heta ınka roşenberon ma rı zelal nıb, eyr hın zelalo. Zaf kıştan ra mhlumat bı teferuat omewu nuştış. Ma eyr hın ntersen. Mesuleteya ma eyro vızrı ra heyna zıdera (vışrı ya). Ver şar xo dı mesulete ya xo heme hetra  lazımo ma bıyar ca.Tercubey ma eyr zafo, ımkon u teftal (malzeme) ma zı zaf estu. Mıletı pserardış  u kamey (Kımlık)  vıraştışxebat u karmawu verınu(sıfteyınu). Mıleta ma kardo akerde u şkera ra hskena. ık kı ma on yew ca zon u kultur ma wu. Xebat ser kamey mıletey ma, zon u kultur ma. Nuştış arey xo bewlıkerdış, yew heq her mıleto,qand mıleta Zazayan zı ravreno (heq ınano zı). Qe ıye sey serbestey nıwo. U cay serbestey nıgno.

 Qand serbesteyda Zazayan lazımo kam  ıı cı dest ra yeno ay ı bıkero.

Bıkeda ponk u arekd arıya ıkewu kı nvırazyew  ınyew

 

 

 

VEYV KTAVAN-5-1995-MANHEM

 M.lişan

 Zazay mayı Almanya ha bı  ponc serıku sey yew tradışon  aşmey gulonıdı veyvey kıtavan zazayan vırazenı. Her ray ra  nuştox  mayı kı newe bı zon mara kıtav nusenı  aynor xela danı.  Ma Sıweyd ra  ehr ombaz ma bı araba şı  Almanya. Bı keyf u zerweşey ra  ma şı u bı keyf u zerweşey ra ma amey. ıkık ma dı ombaz şrrey mela Ehmed Xası ra ılham gırewtu u  kımetıkew zaf rınd don de. Sek Xası nuştu u vatu:Kewım kı kıtav yı ınkew  monen  yew  heywanıkew b zon.Veyvey kıtavan Zazayan dı emsar nızdı hırseyponcas te omeybı pser. Zaf sukonı ewrupara zazay ma omeybı pser. Noştoxı awrupayıcı zı bı. Yını ser xebatey xo dı kısey ke. Ayna ra Ludwıg paulı ser leheyanı Zazakı dı u fekanı ser qısey ke. U va:"Tey mentıkan dı ewlıg (Bıngl) Dıyarbekır, Xarpet, u tey cayan bınan dı en zonı ra vanı Zazakı, mentıkan bınan dı sey Sowrek, ermug dı vanı Dımılı, Dersım dı So-Bı, Zon ma, Kırmanckı. Pawlı va mı rı Zazakı daha raştu, qandı cı ez namey en zon rı vana Zazakı." Tey mentıkan Zazaıstanı ra numıney vatan muqeyese kerdı. U va xebatey mı ser zazakı dı berdwammu. Bhdı Ludwıg Paulı heqı qıse kerdışı ame Koyo Berzı. Koyo Berzı bomba teqnay u raşteya mıleta Zazay ardı  zonı. Qalı Dersımı ke u dket ont ser şıwenıstanı kırd(as)an. Va: ez nıwazena beba koleyı koleyan,bındestı bındestan. Va: vızer zı ez Zaza bıya n barbaranı tırkan rı nız maşayanı yını sey drısı Bıtlısıyan rı mı mıl n rona. U eyrı zı ez reyna Zazaya. Va ez torn Şex Seıdı kal u Seıd Rızaya. Va "ez Koyo Berza, mıl nronena ım suran, bbextan u zorbayan rı".  Kısekerdışı Koyo Berz dıma Mıchael u Marıe amey shne u değerlendırmey şew vıraşt. Kam şew dı ıı qısey ke Mıchael va: Marıe cewab da. Zaf ıyo do ınterısant vıraşt. Bhdı Mıchael u Marıe    govend dest peyke. Peynıd nuştox kı newe kıtav nuştı dwet sahne bı. U xela yın dıyay cı. Şew bı keyf u şayı kedyay.

Nuştoxı kı xelat dıyay cı ın.

 1-Koyo Berz
2-Gagan ar
3-Kemal Astare
4-Dr.Huseyın aglayan
5-Seyfı Cengız
Şew bı keyf u şayı kedyay. 

 

 

SIWEYD`DI  MERKEZ  KULTUR ALEWʹYA VIRAZYA.

 Mıh lişan

 27/05/1995 Solentuna dı nızdi hewtay merdım amebı pıser.Kongra xo ya sıfteyin vıraşt u semed xebatey aver ri destur xo wend u bı vengani(rayani) zafina ame kebulkerdış. Ma zazayiki redaksiyoni KormışkaNdı karkerdeni ena gam eştışı ambareki keni. Semed mılati bini u mıletey zazay ena gam rınd vineni u paşt danide. Ombazi ki komitey pırdı ca gırewtu merdımi demokrati. Alewitey yewna mhna cı ver zılım u neheqeyıd vetışu. Eyr  mıletey Zazay bındesta waştey ma, bıray ma yi Alewi tırkan u kırdasan ra, wa ver şıwenistani xo dı  vındıri. U paşt bıdi mesela miliya zazayan. Zazay kı alewitey keni wa alewitey xo dewam bıkeri heqi kesi inkew yinır ikı vacu. Lakim vatey ma ı, din ra ina keno wa bıko wazen wa bısılmonebu, xırıstiyanbu,  yawdibu, alewibu, zerdeştibu yazı ataistbu marı ferqı nkenu. nasan haywo niyu u robot zı niyo, prı sey p bıfıkıryey. Ay semed ra babet babet fıkır esti. Waştey ma inson ma zazayo ra wayer meseley xo vecin. Dwey xo bışınasnin raştey xo ra meremin. Wazen miyon alewiyondıb wazen miyon ay binodıb, ferq nken. Eyr dewletey Tırk xo ri hem bısılmeneteyıd kaykena hem zi alewitey dı. Bısılmonewu raşt, alewiyu raşt ver yew idı gerek yew bıb. Ay zı Dewlet gerek dest xo din ra bonc. Ver en dı ı alewi ı suni u dinon bino ra ben pr lazım piyabıb. Dewletey tırk sextekara u dıriya. Demokrasiyo raşt dı dewlet aleqey xo din ra bırnena. Eyr dewletey tırk bı westey diyanet işleri ra pıropaganday kemalistey u faşistey kena. Mıletey tırk sek asın en irı raziya ay semed ra veng xo nıkena. Demokrat,sosyalist u roşenber tırkan ra zı zaf veng inkew. Heta ınka  welat Zazayandı dew veşnay u vengkerdi,welat Kurdan veng ke u bı henzaran  dew veşnay zede yew tepki demokrat,sosyalist u roşenber tırkan ra u mıletey tırk ra name. Ma bıwaz mıqayesey bısılmanan Latin amarika u bısılmanan Turkiya bıkise ferqikew akerde ma vinen. Latin amarikadı zı eskeri derbey vırazıyay u Turk ya dı zı. Latin amarikadı kilisey u papaz ver eskerand mılet hetı ca gırewt. Turkyedı mıfti, melay u cami bi propagandisti u maşaya dewlet. U  dewlet hetdı cay xo gırewt. nson mayi dindar zafi yin ra en hilebazey dewletey tırk ferqkerdin.Ay semed ra melayon comi ra inonkerdin. Zaf zazayon bısılmono dı mı kısey kerd u ena vata eşnavıt:ay melaw kı dewlet ra meaş gın n din yi est, ne zı imon yi, bısılmonew heqiqi lazım goştarey ayno nık. Elbet kı, k n eşken vac ena vata sera se raşta, ya zı ğeleta. ikık inson ma bı ımon xo vinen u şade ben ay i ma rı yew tercubew. U lazım ma tı ra ders big.

 

 

 

ZIWANE KEY

Şewra

Bı asıranayo zıwan ma zazaki kışt a dewletand serdestand neyaran ra ameyo qefeskerdeni, dest sernayenı u neverdayo sereyo x vejo, zil bido u vılla bo. Bı rehatey a ma şene vaje; Gorey vatenand Tırkoloxande Tırkan ne tırkı yo u ne ji Tırkı ra ameyo u ne ji gorey vatenand zane u kurdoloxend kurdan leheyd kırdasiyo. Bar u wezifey ma dımıliyan no bo kı, newe ra ma ey destand serdestan u neyaran bın ra vej, bıreyn u ravern heyat. Newe ra kefşkerdena ey u bi ey a wendeni, nuşnayeni u qıseykerdeni, dı zerida ma dı caye do zahf gırd u berz peyda kerd u kyfweşeyda bsinori ma zeri u pize dı rona u vıraştı.Wexte cı ameyo u rewnayo  o yo rawreno , ka seni ma do n zıwan x  y şirıni bıde ramıtenı u rawrn heyatı u zıwanande Dınyay miyan dı bid cakerdeni, sınasnayeni, qebulkerdeni u bıyar rojewd heyati.Rojane ra vej u bıker zıwan edebiyati.

Van zıwan ma zazaki, qefeso kı tey ameyo qefeskerdeni, tepışteni u gırotenı,  cay u  qefesi bışıkno, lete - lete kero, cı mıyan ra bıvıjiyo, raya x raşt kero u x sewiyand zıwanand binan resno.Tabi no ji do bı gırweynayena,ked u hewl dayena u fedakarey kerdena do mumkun bo. No ji teniya bı zazaki kısey kerden a, neticey nreseno u neticey cı ra nino gıroteni. N sedeman ra van gıraneya gırveynayen a x ya en gırdı, xebıtyayena x ya veşi bıdo zıwand marda x ye pizi. Vane ma bıgırweynayeni u xebıtiyayena gıraneya x bıde n ıyand wınasinan ser. Ser u gırweynayena Zıwand marda kesi en sıfte keye dı bı kes u qeand kesi ya dest peykena.Qand ney, van roja kı qeek Huma dano a rojı ra bı dest peykerden a zıwan d rawro heyat u parey d heyat ey bo.Ver destpeykerdenda wendexaned destpeykerdenı, van kes ıstanık,meselok, pahuwatey u fıqreyan x y weş u şirinan qeand x r vajo, inan bımısno kayand x, dran x inan bıkero u goşan inan bı ıyand x ya degiro. Kultur, edet, folklor, tore u roşanan x bıdo sınasnayeni u dı bıdo cakerdeni u heyat ramıteni. Eger ma n mesele u ıyan dı wazen wıhr iddiayan, qarekteran u şexsiyeti b, van ray nisan u mısnayox (mahlim) qeand x fına ma bı x b. Bı zıwan u kulturd x ya wendeni, nşnayenı bıd cı u inan o war dı bıresne. Qand verni, qand amıyayen u wendenda cı, Awrupa dı bı xoverdayenda ma xeriban a, ma heq wendenda zıwand x y pizi heq kerdo, vısto x dest. Van ma n heqi weş kar bıyar. Dairand maciran ra bı waştenda egitim u wendenda zıwand pized marda x zazaki ya hem zıwan x şaran miyan dı bıd ca kerdenı, hem ji bıresn sewiyd inan. Ziwan ma ji inan mıyan dı statu qezen bıkero, hem ji bı zıwand x ya wendexane dı wendenı diyayenı. Van ma n heq x kar bıyar qean x bı zıwand x ya bıd wendeni. Bı zıwand x ya wendeni u nuşnayenido gan bıdo qeand ma u a ganeya cı biyaro ca ardeni u raverno heyat.

Bı zıwand x ya egitim diyayena qeeki, teniya wendeni u nuşnayenı niya, eynı wextı zahf kıştan ra x resnayenı zıwan x, zıwan x vervıstenı, şexsiyet, huwuyet u benlıxey a x qezen bıkero u bıfino  x dest. O ji zey binan beno wıhr n ı u qarekteran.Bı zıwand x ya, bı dayenı u gıroten a gami ekeno,x fno rawey u mesela x rawey beno. N semedan ra zıhind cı dı fıkıryayenı (kognitiv) resayenı,  harmoni miyan dı temamkerdanda cı dı, rol gırdi u imkan zahf heray temin keno u o welato kı o qeek tey jiyeno, zıwan welati mısnayenı dı ji paya x gno. Lıngı umış cı keno u kewno safand inan. Mısayena kultur, edet, tore, tarix, folklor u roşanand x y namnetewiya ji şexsiyet x gno. Heyat kerdeni u ramıtena mıyand cıwati dı ji n ı u zıwan  marda cı tesir do zahf gırd vıradano u rol kaykeno.Wext yeno o qeek xwı bı xwı u şare x sınasneno u x  cewatd şard x ra ca ntepşeno u duri nfno. Yan bı  ıyand x ya x temsil keno.Mesela sektya zıwane marda kesi ra ju ji naya kı, kes keyd x dı zıwan x u jewbi zıwanan a tmiyan bikero u bı inan a qısey bıkero (mesela; tırki u kırdasi) u her wına ) Na tmiyan biyayenı sektey zahf gırdi u derb zorbey dana zıwand kesi ro.

Kendoxand zıwand pizi şard ızlanda ra Lenore Arnberg wına vano: Zıwano kı keye dı yeno qısey kerdeni, van jewna zıwan tewrd ey nbo u pa niro qıseykerdeni. Eger ıy do wına, yan ji nweşiyeda wına keye dı ri bıdo u bıjiyo do zıwand  qed keyi dı zahf xırababiyayeni, zahf kemaney do peyda bıkero. B irade u zanayenı, tesirkerden a zıwana, zaney van interferens. Na tesirkerdena  bzanayenı ver serand wendexani nimzıwaney r ray akena u kemaney tey peyda kena.Rewşo jew ji dı ingilizi dı bı named "code swiching" i ya rawreno kı, no ji wexto kı tı jew zıwanıya qısey ken, bı şekla do zanayen a jewna zıwan ra qısey gıretenı (alınti) qısey u rıstey (cmle) vıraştena, qeek ju ju fını jew zıwani ra gamı erzeno u ravereno jewna zıwan. N semedi ra ji wırna zıwanan a ji nşeno x bıdo ifadekerdenı u waştenan  x bıyaro zıwan.

Gorey zıwanzaney zıwand pized mari Finlandi Tove Skutnab Kangas a; Na, ya kemeya qeeki ya zıwani ra, ya kemeya qısey teknikand zıwani ra, ya kemeyda qısand werdiyan ra, yan ji jewna zıwani r dıha vşi balanteni ra ca u ıme ben. Bı no şekla zıwano kı bı deyna kewto keyi miyan, o zıwan nwerdano ray ndano kı, zıwan  qeekiy pizi vılla bo,x bıresno u serkewo.Mınak: Qeeko kı zıwan x y pizi dı keyd x dı rawey berdo u vıstover, dem o kı wendexane dı dest bı wendenda x keno, eger şans cı y raweyberdenı u vervıstenı ın bo se , o zıwan qeeki do nime (nimzıwan)bımano u galıbd x ra nvıjiyo. Mınak; Ma vervıstenı u rawey berdena zıwani bı vıllıkta Nilufer a muqayese bıker. Kok cı do tam u tum, beden cı btaqet u bgan bo. Yan beden do zey koki nbo.Rawey dı, rojan verni dı, wext resayenda qeeki, qeek (zeyd birey) bı keyd x ya, orşmand x ya, şar u cıwat x ya do tım dayenı u gırotenı miyan dı zazaki ya cı rawey şıro, gıli bıdo u vılla bo. Labır beden cı do tım bgan u bquwet bımano u n rewş (hal)  x beli kero u bıdo nişan dayenı. Dı demd resayen a x dı ji, waştenan, his u vatenan x zıwan ardenı di xeyl zehmetey antena biro hember p, yan ji bı qıse u nuştena, ifadekerdenı u zıwanardenı dı, x dı bemeley bıwino u his bıkero. Fına o kı zıwan ser gırweyayo u meseley cı ard zıwan,Sandro Key-berg, mesela zıwani, dayen u gırotena cı wına ano zıwan u izah keno. Her insan gorey şexsd cı, lazım o zıwan u kard cı bıbo. Heyat x cıwati (cemeati) miyan dı bı n dı iyana, dı wasıtana hadre keno, cıwati miyan dı bı zıwan u kard x ya x mısneno ciwati. O kı ey bı ey a, ey bı insanan a, ey bı ciwatan a, bı jewbiyayena , bı dınyaya gırdano, dayan u gırotena cı fno ray fına zıwan bı x yo. N heme i fına bı zıwan a hal u zelal ben u rawren heyat insani.Zıwan insani tım dayen u gırotenı miyan dı, reseno, vılla beno u bı a resayena, bı a vıllabiyayenı miyan dı reseno heqiqetey da x u wasıtey iyan.

Fina ma bewnir nuştox, zıvani deyngırotenda  bireyan u zıwana dayen u gırotena x seni ano zıwan u rafineno ıman ver. Zıwano kı deyn grno, dayen u gıroten da organikı miyan dı, temel biyayen u ronayendacı ra o zıwan zıwan nıyo.Bol wext heqiqetan nvinayenı merdıman pey dı verdano, mabnd ey u dınyad ey dı maneno. Seni kı o zıwan ey miyan dı gırd u vılla nbeno, insan bı x ji zıwani miyan dı nreseno. Mısanayena zıwand xeribi, zey heme i paket miyan dı, hadre yena ikramkerdenı. Zey qutiyeda konserwi. Kes ne şeno bewni ro tamd ay ra, ne şeno boy kero, ne ji şeno cı ra tam yan  ji ina hiskero. ınsan bı xwı, teniya wija dı rold gırotoxey dı ro. Wext dı ne şeno bıbo tesirkerdox. No zıwan tım insanan ra itaat wazeno, no ji  zahf wext insanan x bı x r keno xerib u erzeno werte.

Qeek ma y kı teberd welat x dı gırd ben, herunda entegre biyayenı  dı, tehlik cı y asimıle biyayeni daha gırdo. Qand coy van niro ihmalkerdenı, ıman ver a nrawro u niyerziyo goşan pey. Qand n semedan ji na mesala sero, bı şekl do cıdiya fıkıryayenı u vınderdenı şert u lazım a. Tiyanan dı mısayena zıwanand binan,dızıwan yan ji bolzıwan biyayenı  u iye kı bıx ya an ma heme  inan zan, Labire n bol zıwanan miyan dı, van zıwan ma yo weş zazaki ra tawiz (dn) niro dayenı u wendexanan dı wendena cı temin bo.

Duzenı miyan dı gırdbiyayena qeeki, insan do harmonik biyayena cı, eynı wextı ferdand keyi ra, bı cıwatiya dayen u gırotena weşi, qontax do hera ronayena cı zıwan mar bıquweti ra rawrena. Şekl heyat x y kulturi ramıtenı, berdenı u domkerdena cı mirasi  kultur ra rawrena. Verni dı kultur x y tayni, dayen u vıllabiyayenacı fına zıwan, tarix u kulturd ci ra,insanand x miyan dı tarz u sisteman heyati x dest vıstenı u weş zanayenı ra ravrena u bı iyana ameya gırdayenı.

Bahskerdena sedemand cornan, serkewtena qeekiya wendexani, sosyalbiyayena cı, şexsiyet u villabiyayena huwuyet cı, diney u kognitiv do vılla ra yena temamkerdenı.Ney ra,no ri ra keye dı van bı şekl do  zanayena bı gan a weş karardena ziwani lazım a. Qand vayey u qimet dayenda cı, hewl bıdeyo u kedapizi, kedamezgi biro xerckerdenı. Wıni nebo rew vıni beno u werte ra werzeno.

No gırwe u wezifeyo tarixi kewna ma mıli ser, kewno may u piyan mıli ser. Ma posen kı, heme ne wazifey x y tarixi u namnetewi biyar ca u qand coy arıq ari bırıjn u keda x xercker.Van ma o zıwan x y weş, delal u şirıni  qefest hepıskerdi miyan ra vej u zey mıriıka a xser vırad u bid pernayenı.Ney r ji şph ma ıniyo.

Waştenda nuştena do newe u amornaya fına pıyabiyayena xeyr amyayenı kena a şıma u serkewtena şıma wazena.

Weşey dı bıman!

BINNUŞTE (bınnot): Nuştey x y bini dı ez do bahs dıkulturey, dızıwaney bıkera. 

Tırki ra tadayox: Koyo Berz

 

 

 

Nasyonalizmd Burjuwazid Krdandı Kompleks Zazayın
 
Lejwan Bykkaya
 
Hereket reyayış mılli y Zazaistani ewro merhelada awanbiyayı, vıraştış u xotepıştış fıkırd (hewnayışt) welatperwereyda Zazayandıro. No meyandı verni Awrupa'dı bı slogan u kampanya "xo bıslasnı kı şar to bıslasno!" ya gam rındi erziyay. Neka ji xosılasnayen, ayabiyayen u kameyda xor wahir vıjyayen, aya welat ma u şard ma miyandı werdi werdi, hdi hdi bo ji ca gna, kok u riey veradana. Helbet roja kı hereket Zazayan xo arda pser, do meydand politika, diplomasi u zewmbi babetand mıcadeleya veng xo berzkero. Hedef merhelada ewroy gor hewnayışt mı oyokı ma br sılasnayen, kameya ma, estbiyayena ma bro qebulkerden. Ey dıma prıko waştış u taleb may mılli, politik u demokratiki şen manidarib,  fahm bib, rapoşiy teyesteyında politik. Coraji   raşto u ma weş zan, hetakı Zazay bıxo persda xor wahir nvjiy u lej cı nd, heq merdımi ınyokı kes hend tuj u sert şıro şard embriyana u xeriban ser. Van sıfte derzini xodıkuwı, dıma şo goinı şarikuwı...
 
Fına van kı din Mıhemedi eşkerayo mado ji qese u vatışan xo eşkera u akerde bıker. Xosılasnayena ma, vıraştış u xurtkerdışt kameya (huwiyeta) Zazaya, ver heme i Krdara (Krdos= Kırdas) abiriyayiş u ciyabiyayişi ferz keno. Vatış ma helbet  şligd (kitle)  Zazayan r n, imki o xo zano, labr siyasetmedar u rewşenfikrand maryo. To kı şlıgd Zazayanr vat şıma Tırki nıy, şıma Zazay, kameyda xor wahir bıvjiy, b problem vıjyen. Labr merdım maykı cephed siyasid Krdandı bı kameyda Krdeya ca gıroto ageyrayış inan kameyda xo ser tenekna etıno u do tenekna wext biyero. Esast xodı pra abıryayış Zazaya u Krda biyo mewzubahis, problem u kriznda mşterek hem Krdanr u hem ji Zazayanr. Sedem tarixi u sosyolojik na problem iibi u seni am meydan, lazımo sero vınderiyo.
 
Krdbiyayiş Zazayan
 
Gor hewnayışt mı 1927 dı Suriyedı bı awanbiyayış Cemiyet Hoybuniya destpeykeno. Ver a roj u tarixi no dınyadı ne Krd juo Zaza ze Krd vinao ne ji jewd Zazay xo Krd. Kam vano zuri keno. Coraji teşkilat u neşriyat Krdan kı ser seserda vistandı ı stanbuldı u ı ji cayand binand estbi, miyandı jewndo Zaza niveneyeno. Ancax no ideoloji u politiqaya Hoybuni serrand 1950-1960 idı şa xu birresn rewşenfikrand Zazaya u ina bı kameya (identitet) Krdeya kaşker hereketd Krdistani miyan. Yan Krdbiyayiş Zazaya si bıteqiyo ver ney hiris-ewres ser destpeykerdo u ewro na proses (sre) aya kena bıgiriyo, peyni bro, bıqediyo.
 
Hereket Şx Sait'i dı rold Krda ınbi,   okı bı ji menfibı. Labr Kemalista vat fırset no fırseto ardi xeyl qadroy ciy erciyayey darda kerdi, sırgun kerdi u dıma Zazay helkerdi tepiya, nofın ca bı ca şi eşiretand Krdan kı paşti dbi Kemalistan ser. Ne hereketd Şx Sait'idı u ne ji Dersımidi sembol (nişan) Krd u Krdistaney ınyo. Aristokrat, beg u burjuwaziy Krda ki veri paşti dbi Kemalista, bı kay, xapeynayış u entrikayand ciya sersem kewtibi, gama kı aqıl cı ame cı sere u sersemeya cı ravrdı werışti nafın xor biyayışira tay dersi gıroti, Kemalistara xeyl i musay, kopya kerd u bı no babeta him ideolojid nasyonalisteyda Krda Hoybundı rona u ilan kerd. Hoybun misaki milliya Krdana. Peymanda Krda u Ermeniyana ki Zazaya ngena hesab u aleyht Zazayadıra. Ermeniya u Krda welat Zazaya xeritan sero xo miyandı beş kerdbi u Hoybundı ji n beşkerdışi sero ropkerd. Milleta Zazaya Kogıridı, Dersimdı u hereketd Sx Saitidı xoverday. Serehewardayiş, xoverdayış u potansiyeld Zazayara Krdan u Hoybunciyan waştkı dinyad teberi hetektı cı ra istifade bıker. Avantgard u intellijensiyay Krdan Hoybuni dınyad teberir (xususen Frensız, Ingliz u Hemilkanıjanr)  hereket Şx Saiti u potansiyel milletda Zazaya ze Krda day sılasnayen. Krda  ewroji hewna na hestanıkra fek nveradao. No jew sedemo kı ır Krda vato Zazay leteynd Krdan.
 
Sedemo bin ma Zazaya bıxora yeno. Gama kı Krda bı fıkırd nasyonalisteya moderna u bı Hoybuniya destbı mıcadeled xo y milli kerd, wahir sınıfnda hakim a milli u elitnd brokratikibi. Serrand 1950 u 1960idı fıkr u perspektifan Hoybuni bı tesird hereketd Barzaniya ji piya werdi werdi tesir xo resna miyand Krdistand Trkiyay u hereket Krdan  ewroy destpeykerd. No wextıdı zeyd wext veriya azim u waştış mıcadele kerdışi Zazaya miyandı estbı, labr Zazay qadroynd avantgard u sınıfnda mehalli a liderra mehrumibi. (dewrd Osmaniyandı Zazaya dewletıdı piyakarey nkerdbi, coraji sınıfnda ciya berz a mehalli kı, eşraf, aristokrat u brokratand elitara ibareta ınbi) No haldı Zazay mecburibi paştiya xo bıd cay u xo ıyna identife biker. Zazaya destpeykerdkı bıkew hereketd milli Krdistani miyan u xo pa gırd. Labr sewetd n kariya, yan kı bış mıcadeley Krdistani bıd,  mecburibi merdımina xo u Krda kışta kultur u zıwaniya bi şekldo suni u zordayişabo ji xususen dınyad teberir vaj u xo ze Krd an leteynd Krda tarif biker. Dr.Şıvan kıtabd xo dı na raştey wına ano ziwan: "Ewlad egid Dersımi ewro ji y sewetd gırotışt heqd mılliya en vernida ref u rzand nasyonalistand Krda miyandı wezife gıroto..."  Bı kılmeya vajimse şert sosyolojiki cemiyetd Zazaya u politikaya Hoybunciya piya bi sebebkı Zazay u Krdi 30-40 ser qeder xoy siyasi jewker. Labr ewro ameyo o merhele kı  pra abiryayişi destpeykerdo u oyo lez erxbeno u Zazay Krdanr van "Homahafız bıra!"
 
Nasyonalisteya Krda-Kopyaya Kemalizmeya
 
Seni Kemalista waşt herkesi bıker Trk, inkar u asimilasyon xor kerd politika, welat milletand binan xo hesıbna, Krdanji bı o babeta weten milletand bina Krdistani sero hesıbna u xeritey Krdistaniyokı vıraşt tede kam esto vat Krdiy. Zazay bi Zazay Krdi, Yezidi bi Yezidiy Krdi, u pede şi vat Yahudiy Krdi, Fılley Krdi u... Kamokı n xerited cı miyandı cewiyay waşt prkın bıker Krdi. Van " Zazay milletnda cıya niy, esl inan Krdo" "Zazaistan ınyo, Krdistan esto" "Zazaki leheynda Krdkiya u Zazayji leteynd Krdan. "Krdistan reyase mado radyo u televizyon, mekteb(wendexane) bıd Zazaya" "May modeld Baski sero fıkıryen" Ma Atatrki ji wextdi Amasya di qal otonomid Kurdan nkerdbıı Bahdo se bı
 
Abıryayış
 
Sıfte abirnayiş Awrupadı destpeykerd. Şert Awrupay neyr msaitibi. Zazaykı Krdanra vşri persa milli Krdistanr gırweyay Awrupadı raştey vin u ım cı abiyay, kameya xo sılasn. Zıwan dayen gıroten, wendışi, nuştişı, mişewrand resmi prıko bibi Kırdaski. Ze qanun orfi idarey hır-ear Zazay gereko niamey phetek sewet qesekerden yan xızmetndo kollektif zıwan u kultur Zazayar. Felsefey sosyalizmi, norm bırarin werdi werdi sıst biy. Qean şx, beg, axayand Krda tekutek o ınao sexteokı dabı xora vet u eşt, bibi nasyonalist burjuwazid Krdan u bı rış neheqey u şovenisteya şıy Zazayan ser. Xora duri vısti, izolekerdi, werdi vinay, ca bı ca cır heqaretey kerdı. Zazay sırgundı ji bi tabiy diskriminasyoni. Demo ki hir-ear Zazay amey phet u waşt xor kar,  mışewrey bıker, talo vajiyo kı tenya Trkanra n  labr belki sıfte xo Krdanra bipaw. Nitekim xeyl trajiko kı şewda klturi Zazayan Almanyadı sedemd tehditkerdişt Krdanra nviraziy, iptal bi. Faşist Trkan Awrupadı dexi biy belay u tehammul nken ki Krdi xor serbest hereket biker. A roj festivalnd kulturi u enternasyonal Rinkebydı şi Krdandı lej kerd u vat şımado beyraqa (perema) xo tiyadı darda nker u lej vet.. nşella do nqewimiyo, labr inanbıker duri niyo eger roj Zazay beyraqa xo dardaker, nafın bıray may Krdi br u vaj şimado illaheq beyraqa xo biyar war u dımaji tepurep... Asimilasyon Kırdasanokı no des-pancs serriyo Zazayand Awrupa sero esto, hewtay serda Trkan vşriyo. Hewtay serrandı Trkan nşa ma bıker Tirki, n end serran miyandı xeyl insan ma Awrupadı bi Kırdasi! ır qe jewdo Kırdas nb Zazaı B kı jewfın van pirika mi ji yan maya mı ji Zazaya. Ma qe keso kı piy cı Zazao ınyo?

mırcani...mırcani...mırcan bırarin...bamori

 
Roj M.Emin Bozarslan rehmeti Ebubekir Pamukuy rehmeti Cigerxwinir takdim keno u dano sılasnayen, wına vano: "Embaz Ebubekir edebiyatzano u Krdnd mayo Zazao" Wextakı Cigerxwin dest Ebubekiri tepşeno hewneno vera Bozarslani u bı meraqna perskeno"Yaho şıma n Zazay ıaxrao kerd Krdiı"Bozarslan wına ciwab dano:"Seyda may idare ken işte"
 
De ma bewn no kar idare kerdışi do heta ıax bıramo! Eyni Bozarslan sera 1972 dı  Mehkema Diyarbekiridı  wına vano: "Esasen Krda u Trka Lozandı qerar piya cewiyayişı gırot u ilan kerd. Zekı Ismet Inon ji xatiratand xodı vano Krda paşti nda hereketd Şx Saiti."(DDKO-Dava dosyasi s.341). Ca zano..Ek ame hesab raştey seni yena zıwan!...
 
Fına Na dosyaya DKKO yo kı Trkiyedı weşanxan Komali neşrkerdbi bı named Dnyada Krt Vardir- DDKOnun Savunmasıya `kışta  teşkilatnd Krdan kı nam ci Bahoz bi neşır bi. Qadroy teşkilatd Bahozi ewro vş cı KDP-Hevgirtınıdı ca gen. iyo kı ez wazena qal bikera na dosyadı beş estoki qal zıwand Krdki keno. Bahozi gırot no beş teslim Dr. Nurettin Zazay kerd kı, o kışta imlayra ımanra ravirno tay şaşeyki est ina raşt bıkero. ımki "Savunma" şertand zindanidı ambı amadekerden.
 
Dosyaya Komalidi s. 199 u s. 200 dı  qal Zazaki u nuştoxand Zazaki beno. Dr.Nurettin Zazay no malumat kokra hewardao u nkerdo nshada  Bahozi miyan. (bewni nshada Bahozi s. 127, 128, 130) Wendoxokı imkan cı est nina hurdına kıtaban bıdo pver cır weş beno aşikar kı, gırd Krdan seni hewnen persda Zazayan. Gama kı Enstituy Krda Parisi roney xeyl minaqaşa "leheya"virazy. Dr. Nurettin Zaza u Dr. Kemal Fuad ji kewtibi n minaqaşn miyan. Esas pers nabi: Wa Zazaki bro nuşten u wendış yan nı Dr.Nurettin Zaza pserok Hvi amor 1.riper 21. wına vano: "Lazımo ma bı heme awaya goşbıd Krmancida Hawari ( ez neka nkewna kard Zazaya u Sorana miyan.= "Ez niha xwe tkili Zazan u Soran nakim") Eyni amor u pserokidi s.183-190 .Dr. Kemal Fuad vano wa Zazaki tenya ze zıwan qesekerden bımano u nro nuşten. Zıwan edebi Krdki nuştişi ewro Kurmancki u Sorank. Eger bı Zazaki u leheyand binanan ji bro nuşten ziwando tek u mşterek Krdki do nşo bro meydan co raji zırar cı esto.Labr xebata ferhengi (sozlk) Zazaki wa vıraziyo kı merdım bışo kelimand cıy orjinalanra istifade bıkero. Ju nuştoxdo Zaza lazımo Kurmancki yan Sorankiya tekstan xo bınuşno, ımki ziwan edebi nuştişı n hurdınay. No jew, didin qandki Krdi bış cı fahm bıker ki  oyo se vano. Hetta bişo bibo meşhur u nam cı Krdan miyandı vıla bo ji no lazımo.
 
Kamo ki xurto o zor keno. Tarix insanetey  heta ewro neheqey sero vıraziyayo u ewro ji no dınyayo sistemand neheqey sero domkeno. Şovenisti kotidı ben wa bıb, kamci milletra ben wa bib, demokrasi, aşiti, bırarinda xelqanr ngırweyn tım im xo verdan werdışt heqt şarand bini u talankerdışt welatand ina. Hetta jewfın z vergana, gancılan u heşana dan pro u herjew esti an belati wazeno vera xo kaşkero, xor bıremno. Trkiye Zazaistan ilhaq u işgal kerdo vano tiya mıno ez ndana kesi. Ideolox Faşistand cıy kı Anqeredı ronışt teoriyan nuşnen u van kok u esl Zazayan Trko, zıwan Zazaki ji leheyda Trkiya. Ermeni xeritan xo virazen u van Araratra heta Kilikya (Adana) welat Ermeniyano, Zazay kı no wertedı est guniya ma u ina kewta pmiyan, kok u riey ma u ina jewo. Krdi ji Zazaistani ilhaq xeritada Krdistani ken u van xora Krd esli Zazay, Zazaki ji leheyda Krdkiya. Intressant oyokı keso dıha nvano Zazay iniy, yan Zazayan inkar nkeno, hir heme ji van est labr her jew vano leteynda may. No jew. dıdın hir hemey ji jew i sero, ma u welatd ma sero lej p ken. Herjewo gıraney dano felsefey, idelojiy u politikay kı biş hemını an qe nbo qısmnd Zazaya vera xo kaşkero.Madem na heqiqeta ma Zazaya esta, lazımo milleta ma haydar xo bo, şaş nmano u heyret nkero, ımki  n quwet kı dışmen py şen persda Zazaya sero piya xeyl hesaba viraz, nezdiy pb , piya bid u biyer u bıgırwey. No meyandı kes şeno vajo kı Zazaya u Zazaistani sero tenya politikaynd kolonyalist T.C`y n, Ermenistan u Krdistani ji esta u aya vırazyena. Coraji lazımo hereket Zazaya roj ravey xo merhalada welatperwereyda fikri ra vejo u ravrno merhaleda pserardışt hereketd milli reyaynayışt Zazaistani u ramıtşt politikayda milli.
 
Tay Krdi neka zan kı hetd zıwanira nşen  di neqeratan "lehe"dewam bıker o no cihetra bıd ispatkerdışkı ma Krdiy. (Aliman şar xeribi u ma Zazayan ispat kerdo kı Zazaki lehey zıwanand binan niyo, ziwando mıstaqil( xosero) yo. Coraji icab nkeno leheciyan sero tew kes vındero.Eger xurtiy se wa biyar, tenya bı vatışand belaşana n, bi anti-tzand xo u hetd ilmiya ispat biker seni  Zazaki bena leheynda Krdki!) Herunda cıdı dest eşto tznda sosyolojik. Van ju xelq wahir zıwanndo mstaqilbo ji şeno kışta sosyolojikira bıbo leteynd milletna. Zera Yusıfi,  sermiyan Enstitd Krdan sukda S:t. Petersburg`dı ver ney end serri serey cı bı tay professorand Moskovaya kewtbi "belay"u waşt bı tezd xo ya cıwab inan bıdo.Projeynd xo vıraşt bı u sewetd n projeya tay Zazayanra paştı waşt. Listeyda dur u derga imzayan  kı miyand Zazayandı arbiyaya u tede pro teahht dan kı Krdiy u xo Krd vinen. Na lista gama kı res destd sermiyand Enstitd Krdan Zera Yusufi ay do teoriy professorand Moskvay pu bıkerd u bı no metodda ilmiya ispat bıkerdki Zazay Krdiy, do bivat, faktor sosyolojiki lengvistki serra yen u cıra dıha muhimriy! Ma cır vat kı na lista tenya  şena Zazayand Krtiyan miyandı vırazyo u ji hetd sosyolojikira Zazayan temsil nken. Dıma Zera Xatunı no projey xo sekerd se nkerd ez nzana.
 
Ver ney hewt-heşt serri ma Krdand Sowyetistand keanira musay kı wext Stalinidı xeyl Zazay mıntıqada Batumi bı zora surgun Kazakistani biy u neka wıjadı end dew kı nezdiy pd tede cewiyen, hewna zıwan u kultur xo muhafaza ken, xususen Tosın Reşit u zewmbi rewşenfıkr Yezidiya jew fın şın u hal ina persken, cıya elaqeder ben. Tay rewşenfıkr kı ma p sılasna (jew ninara Celi Celil) wija di qal estenda amorda werted 10 hezar u 40 hezar Zazay" kerd. Sedemd dostaney, psılasnayış u Zazabiyayışt mara hem bibi kfweşi hem ji ma. Ma vat roj biro mado mıheqqaq şır meymaneyda Zazayand xo Kazakistani. Xanıma Tosıni, Nura Cewahiriya muhterem cıtey lepık xasek rengıni u destana vıraştey hediye ma kerdi u vat n Zazayan Kazakistani bi destand xoya vıraşt, ez ninan şımar hediye kena. N cıt lepık xaseki ewro ji keyd mı dı dsa dardekerdey. Prof.Qanat Krdoy ji wexto kı n Zazay hewna Batumra sırgun nbibi inan miyandı u zıwand cı sero tehqiqdo lenguistiki vıraştbi. Gor vatışand Krdand Sovyetiya Kırdaski u Zazaki dbi pver u kerdbi ju kıtab. Tosıni nan vat no kıtab ma Kırilki ra tadao herfand Latinki u ma wazen sewetd neşrkerdışıya no bıreso Swd. Waştışt inan serra ma no kıtab ard teslim merdımand Federasyond Krdan Swdi kerd kı ji ey neşrbıker.Serda 1987idı. Camrdo kı o kıtab ma teslim kerd kı şexsen ji wahir ju neşirxaneybı, heta ewro ji o kıtab neşir nkerdo u wexto kı ma ardo cıviri ji tım vato perey mı ıny. Halbukı ma pro zan imkan u raşteya neşrkerdışi welatd zeyd Swdiya seni u utır hawaya!. Ma bir dost xo Celil Celil ser. Celil ze alım, tarixzan u folkloristd Krdan ameyo sılasnayen. Coraji rewşenfıkrand Krdan miyand qedr u qiymetd cı esto. Par-prar roj Celil sewetd konferansna amebı Stockholm. Ma pdı serweşey kerd tepiya mı cıra hal Zazayand ma y Kazakistani pers kerd. Vınderd.Hewna ımand mı miyanra u vat vıjadı Zaza-mazay ıny! Eyni Celil pserokt Berhemidı roportajda kı B. Baran cı dı keno do iddia bıkero kı persa Zazaya hemverd hereketd Krda terefd dışmenana erzeyaya werte. Xeyl nuştoxan bina ji no fıkr kerdo ze qanık u xo fektı cawen, goya persa Zazayan MTi, Dewleta TCy eşta werte. cab nkeno n safsatayan u wahiran cı kes tek u tek namekero u bınuşno. Wa xora bışermay u bı na bhrmeteya persda milli şaran. Meştı rojdı do bı kamci riya bivjiy huzurd şligd milletda Zazayan u Krdan, wa xor bıxo hesab bıker! Celil Celil vano Kazakistandı Zazay ıny, labr cıt lepık mın rengini, xaseki, destana rsayey neqişnayey kı n Zazayan vıraşt y kd mıdı dsa darda kerdey u estiy!
 
Hereketo milli reyayışt Krdistani gama kı fek teori u fıkırd sosyalizmira verado do meydani nasyonalistand burjuwazi u ideolojid inanr terk bıkero. Persda Zazayandı u persand binandı zaaf  u xetay kı est u hereket Krdan  nşeno bıkewo rotayda bı sıhhet, kı cıra pawyena u yena waştış, n sedemanrayo. Kompleks Zazayın u halet reaksiyoneri kı hemverd Zazayadı amey u yen gıroten prıko aid n dormarand (orşmand) nasyonalistand burjuwaziyand Krdan, durira nezdi elaqey cı bı sosyalistand Krdan ınyo. Coraji sosyalist Krdan u Zazayan, qewet raştey azadiwaştox u xelaskar milli hurdemina mılletan, bınd mesuletayda bard vıraştenda şertand piyabestin, jewbiyayen u hemkareydır. Şerto verni, qebulkerdiş u ihtiramgırotış kameyda milli Zazayano. Dayen u gırotena politik u diplomasidı ji şerto verni reyna muqabilen pjewmbini sılasnayışo. Pro xelaskar milli u sosyali kı TCydı mıcadele dan sewetd serkewtenı tek kulmık biyayeni r ihtiyac cı esto. Ek bi tek kulmık hemver dışmeni, do bivineyo u bıcewiyo kı o seni pılıngdo kaxetıno!

 

 

 

Zeritenık

Faruk remet

-1-

ı ımıy
dı sıyayeya por d to dı
arweş
şanı zerıtenık
no ı xezeb o
qesba camerd n welati
xırxızeya şan mın o tariy xori dı
ı fixaniy
fixani, tenya biyayen.
Tenya biyayena fışıng to yo enbazo.

Tı mı ra pers kerd
mı ra cevab pers to b zıwano
b zıwano ay desti gırdaye
kamcin name bıda cı?
Namey ny i ıiyo?

-2-

Ma vızr nbi
mı a cınya serd pırdı vinaya
por cı bı vaya
reng konstner vıraşt
ıık cı
werden...
vyşaneya qeek ay bi.

Fixan,
fixan a zerida yaran...
hezaran bi
nımnayena id xeribey bi
o zi, ze vewrda tozanı
ma ra dri pera
perayena
haln
koy zerıda dırbetına tenya biyayenı.

-3-

Bejn to ya şermiyaye,
şermayey ımand mı dı
ıman mı
ze rengand konstnerı
dest ndaye
ne zi leymın bi.

Hey delalo, welatı bındest,
serehewedayena zerida mın a kehan
newe biyayena zerida mı
ka, koti dı mend
pl nımnayeya qelema mı?
Tırba cı,
tırba komutan şehidan
komutan dardabiyaye
dı bınd azadiya kıhoya azmını dı
Xu nda dest
arweş şewa zeritenık

 

 

 

 

HEWN DI MI ŞX SED D

Koyo Berz

Wınyaya, azmini ser ra,
Hewran miyan dı,
Estorda sıp ser o,
Merdım do nurın o erdiş sıpe asa.
Ver a koyand welat ma ya,
ıhar lıngan ser estorı dbi remro.
Zekı bıperno wıni amey.

ımand cı ra nur rıjyay.
Nur varay u vılla biy,
Welat u şard ma ser.
Zerq u tirand roji miyan dı,
Bı lez u bez a ver a cr,
Ver a ward bawkalan biy.
B aras u nefes gıroten a,
Peray, peray u amey.

Demo kı nezdi koyan bı,
Estora xo kerdı sıstı.
Nerm-nerm, hdi-hdi war bı.
Ame, ame u ame.
Het war u welat ma ya.
Het dew u sukand ma ya.
Het qewm u şard ma ya,
Vırara cı akerd war biy.
War bı, war bı u ame.

Bı vırara, vırarı akerdena,
War bı, ame u kewt,
Meydan u arşıd Diyarbekıri miyan.
Xeyl arşi miyan ra,
u orşmed Diyarbekıri ra geyra.
Bahdo estora xo werzan lıngand peyni ser.
Lıng cı erd ra aıknay u pern.
Bı pernayena estora xo vetı,
Bırca belek a Diyarbekıri ser.
O wext mı sınasna.
Pil u Pir ma Şx Seido.

Fın het Xarputiya,
Dımı het Piraniya,
Het Swreg a,
Het canand binan a u dıha u dıha,
Het sukand Dımıliyan a,
Wınıya, wınıya u wınıya.
Vınderd u zahf xori ra,
Zerida xo miyan dı axiy antı.
A axiya cı bi glbey hewran,
Welat u sukand ma ser ra,
Vılla bi u bi tewrd hewran.

Ri u ımand cı ra,
Nur varay u rıjyay.
Vay xerbi day erdişda cı ya sıp ro.
Zey pewland vewra,
A erdişa cı, cı ser o vaydeyay.
Labır zerey cı,
Lanet wendenı ra pırr bı.
Pize u zeriya cı cız-cızı kerd.
Gef u lanet wendenı ver.

Wınıya, wınıya u wınıya.
Het welat u şard xo ya.
Bahd wınyayenda dur u dergı,
Estorda xo ser ra,
Dest xo kerd berz,
U gışta xo ya şehadetı kerdı derg,
Het şar u welat xo ya.
Wına veng kerd a mılet a xo u va:
Şar mı, şar welat mı!
Şr u keleş mı, bewnir mın ra,
u goştarey a mı bıker.

Qe şıma y verniya xo vinen.
Fıkırn, ferq ken u zan?
Şıma berey nkewt,
Dahwada xo r wıhr vıjyayenı dı.
Labır ez o vinena u ferq kena.
Şıma peyra mend u berey kewt.

Werz, werz xoser.
U fın orşmey xo bewnir.
U bı ımand xo ya bıvin.
Bew eşir Ereban ji heme,
Bi wıhr dewlet u dezgan.
Labır şıma y hewna,
Ca u herunda xo dı amoren.
Hewna destand dışmenan bın dı r,
u destand inan bın dı nalen.

Şıma zan,
Dem o yeno u ravreno.
Seriy dindeyn u zey awa şın.
Zıwan ma yo destan bın dı naleno.
Asimıle beno u pede şıno.
Kltr, edet, tore u folklor ma yo,
Talan u wran beno.
Heme iy ma yo lıngan ver şıno.
Van şıma werz xoser.
Dest u doşiyan pd,
Heme piya jewb u nverd.

Werz, werz şar ma Dımıliyan.
Werz pay, werz dest u lıngan ser.
War hewldayenı u jewbiyayenı dı.
Sere hewad u xover bıd.
Jewb kı, şıma qwet b.
Qwet b kı, şıma bış welat u şar xo,
Destand dışmenan bın ra,
Vej, bıreyn u azadker.

Vej, destand dışmenan bın ra vej kı,
Ma ji zey şarand dınyay,
Xoser, serbest u serdest b.
Heyat do weş u rumet bıram.
Ma heq ma niyo u ıniyo?
Ma ji zey binan a,
Serbest emır bıker u heyat bıram.
Işte Pil u Pir ma Şx Seidi,
Şard ma r wına vat.

Qısey xo qedinay,
Fına het azminiya peyser,
Estora xo pern u ıman ver a vıni bı.
Hol biya xoser kı, iy ıniyo.
Nvan hewn bı mı di bı.

22-05-1995

 

 

 

ROŞAN HEQ TO JI NYO

Mextelıj

L day, to ez new mengi xo pize dı wegrota.
Bı ninayana, bı loriyana, bı deyran a ez gırd kerda.
Ewro zi qand ma, to xo eşt adıri miyan.
Kberand zindanan vero, veyşan u teyşan verda.
Qand qean d xo, tiya gan u rıh xo dana.
L day bes niyo, do qe peyni niro u bes niyo.
O kı to qand ma ant ı, l day besniyo.
Qand ma to xo eyşt adıri miyan u veşna.
Axx day ax, ez zana qesıba to ya seni veşen a.
Seni tiya qltıki ken a war u xo pize dı bermen a.
L day ma do seni n deynan to bıd.
Ma do seni heq to pey dı dewr to ker.
Ax day ax, ır no qeder to hınday xırabo.
Qand ıi tiya henday derd u zahmeti ancena.
Ma no qeder o xırab, qand to nuşneyayo.
Qe, qe tı do rojd rojan roşnayi nvina.
Qe, tı do nhıwa u zey şari kf nkera.
Ez zana, ez zana to r kf u hıwate ıniyo.
Ez zana derd u kl qesıbada to nqediyeno.
Ez zana emr to do zahmeteya ravro.
Do kberan d zindanan ver o bıqediyo.
No dıya ır hınday xırab u bbexto.
ır to r rehetey u kf weşey ıniya.
L day, l day, bri ray ma musnı.
Ma do n heq u deyn to seni bıd.
Tı do n heq xo seni ma r helal kera.
Ma do seni u ı hesaba n bari bınra warz.
Day qand ma tiya xo qazixi kena u veşnena.
B to kamci ql bıni Adem i şno.
Qand qeand xo na juwerı bıkero.
Xo berzo ravey, qazaxi kero u bıveşno.
L day derd u kl qesıbada to .
Amordena nqedn u peyni nin.
Van , ewro heme ca u dınya dı roj ceniyan o.
Van , ewro heyşt Adari yo.
L day, ma qe tı ceni niya.
Qand ıi tı miyan dı ıniya.
Qand ıi cay to tey veng mendo.
Ez, zana day, az zana qand ıi yo.
Qe to y zindanan dı ra ya to pawen .
y to ra paşti u qwet wazen .
Qand coy tiya nşna bra miyan.
Qand coy cay to tey veng mendo.
Day, qe emır d to dı roj to do niro.
Gney to, qand kı tı maya,
Gney to, qand kı tı cıniya.
Gney to, Qand kı tı maya hepsiyana.
Vajı l day, tı do ı wext bıhwa.
Roşnayi kewa u kf bıkera.
Vajı day tı do ı wext hera kewa.

4-10-1988

 

Suro
 

Faruk İremet

 Ver heme ı mı waşt kı yr derd u kl x vaca. Labır ey  qe goştareya mı nkerd u ser o jı mı ra ecız bıbı. Ez zı x ra b teqet mend bıya. Lo ma k goşdareya hş derd mı kerd. K waşt kı, mı hetı roşo u raya raştı mı mısno, nışan bıdo. Ez ronıştı bıya u n ıyan ser o fıkıryay. Ez tıp u tenya bıya . Kye dı, kes mı hetı ını bı... Kes ın bı, labır mı waşt kı bıqıra...Mı waşt kı gunı u derd x, zered x y klını ra veja u berza teber. labır mı nwaşt kı bar x y gıranı berza qolınc u mıld jewnad bını ser. Ax kl mı, kl mı zaf gıran bı.

 Suro, tenya ronışt bı, derd u kl x fıkıryay. Ey zana y kı, o heme derdan x dı b enbaz bı. Ey zanay xerıbey dı enbazey u dostey merdı bı u xem   kesı n bı. Suro, heme ıy kehanı, famılye, dost bırayan x fıkıryay.  Suro emşo tenya bı. Dost cı cıxare u qedeha cı bı. Qedeha cı veng n bı...Qedeha cı awda şrı ra pırr bı. Keyd cı ra boya şamı u araqı amey. Kye cı ze adır kewt ımand cı ver. Suro kyd x ra ecız bıbı. Waşt kı kye re bıvıcıyo teber, şıro x r end enbazı bıvıno u bı ınan a weşey u nweşeya dınyay bıvıno. Tehlıl x y dınyay ser, ınan r vaco. Suro fıkırya u fıkırya "Ez kamı r telefon akera, kamı r  nıyakera?" N, n, kes ın bı Suro cı r telefon akero u teorıy x y dınyay ser, analız x y felsefı ser akero u mınaqaş cı bıkero. N, n kes ın bı. Labır ey fına telefon werzana u kewt reqamand telefonı ser. Bı gıştan d (telı)  x ya reqam telefonı vılynay. Xerıbey dı zerıda cı dı kldo bol gırd bı. "Ka wext ma y şrey? Ka wext ma y camrdey? Ka, kam ma sınasneno? Tıya dı ma kamı y?"

 -Elo maya mı, ez Suro. Elo maya mı veng mın o yeno to?

Telefon dı veng weş nıyamey. Xırxıra telefonı  zehmetey vet. Qıse kerdenı zaf zehmet bı. Qand coy, Suroy veng x kerd vşı u qıra.

-Elo, maya mı rıh u gan mı, tı senına? Elo, hı vacı e...e...e... Ez zaf rında. Şıma senın? L, e...e...e...Mı va tı senına u mı va, ez zaf rında.

 ım Suroy hersan ra pırr bıbı, nşaye kı qısey bıkero. Qesba cı dı adıro sur, kılı (alaw) tepışt bı. Tıya dı kes kesı r dost,  enbaz nbıy u nvıcyay. Tıya dı tenya dışmeney u pızesıyayey estbı. Labır Suro'y nşay bıyaro zıwan u marda x r vaco. Derd u hesret maya cı, cı r besıbı. Suro'y nwaşt kı, maya x bard tewatenda janand x bındı verdo u a zı şırık derd u kland x kero. Qand kı derd u kl ay x ra ay r besı bı.

 -Suro, lac mı maya to, to r qrban bo. Tı senın lac mı? Tıya dı enbaz to van Suro xınt bıyo. Suro har bıyo. Lac mı estuna keyd ma, vac lac mı derd u tewetanan x marda x r vacı. Dost merdımıyo en nezdı maya medımıya. Vacı lac mı, vacı mı r derd to ııyo?

-Maya mı...Qrban ımand to y sıyayan ba. Ez raşt vana, ez zaf rında u qe derd u kederd mı zı ınıyo. kam to r ıyan vano se, o heywaney keno. Pıze sıyayey keno u ma nanceno.

-Ez nzana, mı wunı aşnawıt u qand coy mı waşt kı to dı qısey bıkera.

-Maya mı, ma ıydo wunı bıbo ez to r nvana. Maya mı ez nşena vşı qısey bıkera. Tı zana telefon tıya dı zaf gırano u ez bı x zı bkara u quwet mı ınyo veşı qısey bıkera.

-Lac mı estuna kyd ma, weş bewnı x ra u qe ıy zı x r derd mekı.  bıray to u way to zaf rındıy. Selam cı to r est u zaf selamı ken.

-Maya mı selam mı zı ınan r u enbazand mı hemını r est. Selaman mı hemını resnı, elbet roj ma do p bıvın. O wext do bıvın kam xınto.

 Suroy tlefon gırot hrs ımand x wşk kerdı x r, dınyad x r xeber pısı day şı het mıtbaxa ver honıke (bzdolabı) akerd x r bırayda serdı akerdı, ması ser ra cıxarey x y "Look" ra cıxarey vet bı adırge d (aqmaq) x ya vıst acı. Cıxare y x y derg ra dndo (dman) derg ant zerey x bı ey a roşnayı kerd. Dıma dn fek zıncıda x ra verada teber havay mıyan dı dn vella kerd. Suro fıkırıyay... Suro bhal btaqet bı. Maya cı, cı ra hal cı pers kerd. Enbazan cı heqd cı dı ıy xırabı resnay bı welat cı. "Enbaz... May warda  enbaza n.. k (n..)yo namst ınan kı, tıya ra tlefon aken kyı r van ez xınt bıya. Namst hemın n.. Ez nzana n mı ra ıı wazen. Mı sekerdo Homa." Suro destan x akeno het homa ya; "Vacı la Homa...Mı sekerdo." Homa cı r ıy nvat Homa ra veng nvıcyay. Homa bveng bı. Ney zı Suro hrs kerd. Qand ıı Homa cı dı qısey nkerd. "Homa veng mı no yeno to. Mı kesı r qzılqrt nvato. Homa, mı r cevap bıdı." Homa fına bvengı bı. Suro fına hers bı. Suro no fın Homa ra ecız bı. "To zı paştı nd mı u mı r qeleşey kerdı. Tı zı neheqey ra hez kena."Suroy bı Homad x ya qısey kerd, tlefonı dapıro labır Suro nwaşt kı cevap bıdo. "Enbaz mı gyren mı. Namst enbaza n.. Tlefon ken keyd mı r u heqd mı dı qısey ken. Ez xınt bıya. Xıntı marda şıma n.."

 Suro dapıro şı weded (oda) ronıştenı dı cılı sero ronışt, bıra cıxare dest cı dı bı. "Bıra ez qe bıra hez nkena. Qand ıı mı "cın"ı heme şımıtı. Bıra hemaleya. Bıra." Suro cad x ra werışt şı het kıtablıxıya wca ra albm x y wney (resımı) ardı. Suroy nşay lıngand x ser vındero. Helı-helı bıy. Emşo Suro ze fıtıl serweş bı. Suro wney albmı akerdı mıyand albmı ra heme wney vetı teber tayd cı dırnay, tayd cı zı xo dest qat kerdı eştı  masa bın. Tenıya hır  wney nırnay neştı. zı veraday  ması ser. Jew wne keyd cı bı, jew waştıda cı bı jew zı ey enbazand cı bı. Wext koyan kepıran. Wext lejı heqı gerılatey. Wne dı bı enbazand x ya gowendı ant. Tay enbazand cı destı zı keleş bbextı, kozıkan dı nobetı tepışt. Hemını Suroy ra hezkerd. Suro qand ınan zaf mhım bı. Labır nıka qıymet y ın bı. Cı r vat xınt. "Ez xınta hı, pıy şıma maya şıma xınto. Sıpey herıno. Hı, ez xınta." Tlefon fına dapıro Suro nzanay cevap bıdo yanzı ndo.

 -Hej, det r Suro.

-Hej, det r Suro. O ııyo Suro. Heta nıka to qe Swdı cevap nday. Verı to vat "Selam ez Suro". Nıka Swdı qısey ken. Nbo nbo tı xınt bıy. Veng to zı wnı weş nıno. ıı yo tı fına şımen? Keko şımıtenı rınd nıyo. Meşımı keko, meşımı. Bew tı do xınt bıb. Bew ez to r vana, dıma mevacı kı Mehmedı mı r nva. Veng mın o yeno to.

 Suroy nzana y kı ıı vaco. "Xınt. Mehmed zı vano ez xınt bıya. N mı ra ıı wazen. Mı nınar ıy nvato. Mı herd nınan r o nvato. N mı ra ıı wazen."

 -Elo Suro veng mı yeno to.

"Mehmed, enbaz mı no kehan. Ma  koyan ser o pıya bı. Mı  end fını o merg ra reyna. Ql ktık mı bı. Her wext mı r vat; (Vacı qomtan mı) nıka zı mı r vano tı xınt bıy. No senıcesaret keno,  mı r wna vaco."

-Elo Suro veng mı no yeno to.

-Veng to yeno mı. Mı aşnawıt, to mı r ıı va. To mı r va xınt, wnın. Xınt dı marda to n.. fına mı r tlefon mekı, tamam.

 Suroy cewab enbazd x npawıt tlefon gırot. Tlefonı fına dapıro labır Suroy nwerzana. Suro zar-zor werışt lıngan ser şı mıtbaxı honıke ra x r bıra ardı. "Mı r van xınt" Bıra cı dest  dı vıcya balkon.

 Ky Suro qat pancan bı. Balkon cı gırd weş bı. Zere dı tlefon day pıro. Suro balkon dı heyalan mıyan dı bı. Pıy cı  ser veror merd bı ey pıy x ndı bı. Cay tırbda cı zı nzanay. Enbaz cıyo en nezdı sotek ver new rojan  kue dı bı lacd apd cı y delalıya pıya amebı kıştenı. Ax delalo, to senı şa mı tenıya verad no dınya dı. Ax  bıray mın o delal. Ya tı enbazo ercıyaye. Ya tı sotek. Ax...Axxx.. Suroy, nşay  lıngand x ser o vındero. Ser cı weş bı    

 -ll-

 Bı hşa bi. Tenya, b veng U sokır. Kesc ın bi. O tenya x n, embaza x zi fıkıryay. Ma nıka n bi, p hetı bi. Bı ıman hrsi pr bewnay. ı ax amey p het, heş u keder ina b heş veraday phetı. O ax derya, koy u kerey goşdarey nkerd, n hesyay qirin u b vengeya ina. ina, bıbi parey naturi. Zey heran, zey daran, zey awı ina bıbi mal naturi. Kes nşay ina cay x ra werzano, bı abırno.

 -Mı fam nkerd, tı qand ıi şır? Ma bes niyo ez to hetıra, rojneya ım mı. Meşo...Qrban to bena, meşo. Ma tı nşen, tenya vın goşdareya mı bıker? Tenya vın... Ax dılo, ax dılo, ax homa tı ı heşi veredan pizey merdım...

 ım cıra hersi rıjyay erd. Erd olı, bı hrsn ıman eya kewt şehwet. O zi ny zanay u vinay senin erd bı hersn ımn cıya bıhal biy. Erdı zi qeek wazeno, erdı zi wazeno qeek vırazo. Vırazo kı qeeki bıb whr erdan. Bıb homay hinsanan..

- Ez raşti zi xint biya. Eger ez xint nba qand ıi enbazan x r xeberi pisi dana. Ez xinta... Ez xinta. Kam xinto? Ez xinta. Neheqey bi raştey, qand ıi mı Mehmedi r xeberi pisi da? Mehmed heneki hez keno. Ez zana o ehlaq cı y henek esto. Ma mı bı x bı ya henek kerdo. Qand ıi mı zerya cı ıkne? ı heq mı esto zerya cı bışıkna? Gere ez telefon y bıkera u zr x bıwaza. Bı namey homa, Mehmed xırab niyo... Gere merdım hemver enbazan x wuni nkero. Merdım qıymet enbazan x bızano. Eger merdım qıymet nzanıbose merdım tenya maneno. Labır ez bı x tenya biyayen ra n tersena. Tenyatey mır daha weşo. ı wext hinsan x tenya his bıkerose beno tenya. Ez tenya niya. Zaf hinsan mı hezken u zan ez kama. Ina zan ez kama. Labır ez bı x zana kı ez kama? N ez nzana.

Suro, fıkıryay u hal x ra qe kfweş nbi. No heme hereket u qıseyand cı dı x mısnay. Set miyan dı wext rafryay set dıws (12), biy set vızt u ıhar (24). Rojamor (teqwim) roja, sera u menga vırnay. Suro vına yni cay x dı bi. Qand Suro, qe iy namey vırnayış. Ode, mıtbax u heme iy cı leymın bi. Eger enbazan cı y kıhani hal Suro nıka bıvinay inan nkerdı kı no Suro yo. Labır no Suro bi. Suro yo camrd u qehreman...

-Dırrrr....Dırrrr...Dırrr

-Kamo?

-.........

-La kamo?

-.

 Veng mzikı hendı vşi bı kı, veng nşiy teber. Yanzi veng namey Suro. Suro şı het teyıba u veng teyıbi nızımke u vına perske.

 - Kamo? Vem r det?

- Ez a, ez a Suro, b kveri akı.

- Mı veng to nas nkerd. Tı kam?

- Ez a la. Ez Mehmed.

- Tı qand ıi amey? Tı mı ra ıi wazen?

- La akı. Ez Mehmed. Enbazo delal b kveri akı!

 Suro nzanay ıi bıkero. Ze awa germo keleynaye sere y Suroy ra ame cr. Suro, ze rıwend miyan taway dı, heleya... Rıh cı, zeriy cı bi babetna. Suro rema mıtbax ekmece ra kardi y goşti vet...

 -Ez a sekanena. ır mı kardi vet. ardes (14) werdey mı esto) ır ez y nvecena. Ma mı qand ıi ardes werde gırot.

Suro, bı vın dı x eşt ode. Bın balışna y x ra ardes vet u gle da vek..,

-Dırrrr...Dırrrrr...Dırrrr....Dırrrr

-Suro, enbazo delal b kveri akı. Ez wazena bı to dı qısey bıkera. Ma enbaz p y la. Ma ra xırabey nino kesi. Enbazo delal...

 Mehmed, dest x verada bi ca y posta u wuca ra qirya y. Suro kewt bi wel-wele. Suro vına rema şi mıtbax honıke ra (buzdolabi ra) cin şuşey vetı u x r wedeh pır kerd. Qedeh x ra end qlti gırot u bewna nbeno heme cini ant sere y x.

-Dırr... Dırrr...Dırrrr...Dırrrrrrr

-Suro, ez zana tı kye dı r b kveri akı!

 Suro dest cı dı ardes werde ame het kveriya;

-Şıma y mı ra ıi wazen? Şıma y wazen mı bıkş. Şıma y wazen mı xınt bıker.

-Enbazo delal, tı xint niy. Ma ez to u tı mı nas nken. Bıra b kveri akı ma tayın qısey bıker. Ez zır wazena. Mı ef kı. Qomıtano delal b kveri akı.

-Mehmed. enbazo no dınya dı mı r ca ınyo. Ez ny weş zana. Tı n gere ez to ra ef bıwaza. Ez nzana mı qand ıi to r u maya to r xeber pisi daya. Tı ny weş zan kı maya to qand mı ze maya mına bi.

-La tamam tamam b kveri akı. Bew şaro goşdareya ma keno.

-Şar! Kamcin şar. Ma weş tı tenya niy? Hı mı nıka fam kerd. Tı tenya niy. Şıma y wazen mı bıkş.

 Suro vına rema het mıtbaxa u vına qedeh x bı cina pır kerd u ant sere y x.

-Ninay wazen mı bıkş. Sanki ez nzana, heta nıka end enbaz ameyo kıştenı. Nina mı wazen bıkş.

-Suro...Suro...

 Suro dest cı dı ardes werde ame korıdor.

-Şıma y wazen mı bıkş ez zana u ez zana tı tenya niy. Tı bı x va; "Bew şaro goşdareya ma keno".

Teber ra, Mehmed huwa u Suro hıwetena Mehmed aşnawıt;

-Tı mı r hwen... Wuni yo... Tı mı r huwen...

Suro arde werd da het kveriya..

- Teq teq teq teq teq teq teq teq

- Bir la, Bir.... Ez kesi ra n tersena. De bir ha...

Suro, heyşt (8) gle teqna bi. Bon baruti u adır kewt bi miyan koridorı. Suro, nzana y sekero.

-Mehmed, Mehmed...
- Mı r iy nbi.
B kveri akı.

- Teq teq teq teq teq

- Suro, bew gle y to qedyay b kveri akı.

-N... Gle y mı nteqna jew mendo.

-Teq...

Zere ra veng gle y badyn u veng no "Ax" ame. Mehemd, ser merdivana dı xewırya... Zere ra veng no "Xırrr xırr" u teber ra zi veng erebe y polisa ame y...